«Μαθαίνω πώς να μαθαίνω» στην εποχή της ΤΝ: Μεταγνωστική ρύθμιση και κοινότητες μάθησης στην εξΑΕ

Περίληψη

Η παρούσα εργασία παρουσιάζει ποιοτική μελέτη με δώδεκα φοιτητές/ριες προγραμμάτων ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, με στόχο να διερευνηθεί πώς καλλιεργούν και ρυθμίζουν μεταγνωστικές δεξιότητες κατά τη φοίτησή τους. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων και αναλύθηκαν με θεματική ανάλυση.  Τα ευρήματα ανέδειξαν τέσσερις πυρήνες πρακτικών: (α) μεταγνωστική γνώση (αποκωδικοποίηση εκφωνήσεων/κριτηρίων, οργάνωση ακαδημαϊκού λόγου, αναζήτηση πηγών), (β) μεταγνωστική ρύθμιση (στοχοθεσία, διαχείριση χρόνου, αυτοπαρακολούθηση/ αναστοχασμός), (γ) κοινότητες μάθησης (φόρουμ/ΟΣΣ και άτυπα δίκτυα που μετριάζουν την απομόνωση και ενισχύουν τη συν-ρύθμιση) και (δ) χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης ως επιταχυντών κατανόησης/ανατροφοδότησης. Τα ευρήματα ευθυγραμμίζονται με δεξιότητες του 21ου αιώνα (αυτονομία, κριτική σκέψη, ψηφιακός γραμματισμός, συνεργασία) με δυνατότητα μεταφοράς στην εργασία και την καθημερινή ζωή. Το θεωρητικό πλαίσιο αντλεί από τους Flavell και Brown για την έννοια της Μεταγνώσης, το μοντέλο MASRL της Efklides για την αυτορρύθμιση και το υπόδειγμα της Κοινότητας Διερεύνησης (CoL) για την κατανόηση της κοινωνικής και γνωστικής παρουσίας. Το θεωρητικό πλαίσιο ουσιαστικά ενοποιεί τα μοντέλα αυτά για να ερμηνεύσει την ατομική και συλλογική ρύθμιση στην εξ ΑΕ.  Προτείνονται τρεις αρχές σχεδιασμού για μαθήματα εξ ΑΕ στην εποχή της ΤΝ: ρητή διδασκαλία μεταγνωστικών στρατηγικών, ενσωμάτωση αναστοχαστικών προτροπών και καλλιέργεια ασφαλών, δομημένων κοινοτήτων μάθησης με έμφαση στην ηθική χρήση της ΤΝ.