Φτερό στον Άνεμο: Η Παρουσία των Πτηνών στα Βιβλία Μελέτης Περιβάλλοντος και Φυσικών του Δημοτικού Σχολείου

PDF
Δημοσιευμένα: Apr 18, 2026
DOI: https://doi.org/10.12681/codiste.9876
Λέξεις-κλειδιά:
πρωτοβάθμια εκπαίδευση πτηνά σχολικά βιβλία φωτογραφίες
Γεώργιος Αμπατζίδης
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
https://orcid.org/0000-0002-3763-3579
Καλλιόπη Στάρα
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
https://orcid.org/0000-0002-4398-608X
Ρήγας Τσιακίρης
Ανεξάρτητος Ερευνητής
https://orcid.org/0000-0003-1297-3750
Τζων Μ. Χάλλεϋ
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Περίληψη

Η παρούσα μελέτη διερευνά την παρουσία φωτογραφιών πτηνών στα σχολικά βιβλία Μελέτης Περιβάλλοντος και Φυσικών του δημοτικού σχολείου. Εντοπίστηκαν συνολικά 264 φωτογραφίες ζώων. Η ανάλυση των δεδομένων δείχνει πως αν και τα είδη πουλιών είναι περισσότερα από τα είδη θηλαστικών, τα τελευταία εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα στις φωτογραφίες που διερευνήθηκαν. Ακόμα, στα σχολικά βιβλία εμφανίζονται μόνο 29 είδη πτηνών τη στιγμή που 459 είδη έχουν καταγραφεί να ζουν άγρια στην Ελλάδα. Προτείνουμε η προσπάθεια ανάπτυξης δεξιοτήτων αναγνώρισης ειδών με στόχο την εκπαίδευση για τη βιοποικιλότητα να υποστηρίζεται από μεγαλύτερη αντιπροσώπευση των ειδών που διαβιούν στη χώρα μας στα σχολικά βιβλία.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Προφορικές Ανακοινώσεις
Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Αποστολάκης, Ε. Γ., Παναγοπούλου, Ε., Σάββας, Σ., Τσαγλιώτης, Ν., Πανταζής, Γ., Σωτηρίου, Σ., Τόλιας, Β., Τσαγκογέωργα, Α., & Καλκάνης, Γ. Θ. (2015α). Φυσικά Ε’ Δημοτικού. ΙΤΥΕ Διόφαντος. ISBN: 978-960-06-2467-0
Αποστολάκης, Ε. Γ., Παναγοπούλου, Ε., Σάββας, Σ., Τσαγλιώτης, Ν., Πανταζής, Γ., Σωτηρίου, Σ., Τόλιας, Β., Τσαγκογέωργα, Α., & Καλκάνης, Γ. Θ. (2015β). Φυσικά ΣΤ’ Δημοτικού. ΙΤΥΕ Διόφαντος.
Δημοπούλου, Μ., Ζόμπολας, Τ., Μπαμπίλα, Ε., Σκαναβή, Κ., Φραντζή, Α., & Χατζημιχαήλ, Μ. (2015). Μελέτη Περιβάλλοντος Β’ Δημοτικού. ΙΤΥΕ Διόφαντος. ISBN: 978-960-06-2500-4
Eλληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (χ.χ.), Εκπαιδευτικά προγράμματα. Ανακτήθηκε στις 4/12/2024 από: https://ornithologiki.gr/el/enhmerwsh-ekpaideush/perivallontiki-ekpaidefsi/gia-tous-ekpaideftikoys/ekpaideftiko-yliko
Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (2009). Κατάλογος των πουλιών της Ελλάδας. Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. Ανακτήθηκε στις 4/12/2024 από: https://ornithologiki.gr/el/ta-poulia-ths-elladas/katalogos-ton-poulion-tis-elladas
Κόκκοτας, Π., Αλεξόπουλος, Δ., Μαλαμίτσα, Α., Μαντάς, Γ., Παλαμαρά, Μ., & Παναγιωτάκη, Π. (2013). Μελέτη Περιβάλλοντος Γ’ Δημοτικού. ΙΤΥΕ Διόφαντος. ISBN: 978-960-06-2525-7
Κόκκοτας, Π., Αλεξόπουλος, Δ., Μαλαμίτσα, Α., Μαντάς, Γ., Παλαμαρά, Μ., Παναγιωτάκη, Π., & Πήλιουρας, Π. (2014). Μελέτη Περιβάλλοντος Δ’ Δημοτικού. ΙΤΥΕ Διόφαντος. ISBN: 978-960-06-2563-9
Πλακίτση, Α., Κοντογιάννη, Ά., Σπυράτου, Ε., Μανώλη, Β., Μπάλλα, Ε., & Σταράκης, Ι. (2015). Μελέτη Περιβάλλοντος Α’ Δημοτικού. ΙΤΥΕ Διόφαντος. ISBN: 978-960-06-2599-8
Τσαλίκη, Ε., & Στάρα, Κ. (2000). Τα πουλιά στην πόλη. Εκπαιδευτικό υλικό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για την ορνιθοπανίδα της Θεσσαλονίκης. ΥΕΠΘ, ΚΠΕ Ελευθερίου-Κορδελιού, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. ISBN: 978-960-06-2644-5
Burgin, C. J., Colella, J. P., Kahn, P. L., & Upham, N. S. (2018). How many species of mammals are there? Journal of Mammalogy, 99(1), 1–14. https://doi.org/10.1093/jmammal/gyx147
Callaghan, C. T., Nakagawa, S., & Cornwell, W. K. (2021). Global abundance estimates for 9,700 bird species. Proceedings of the National Academy of Sciences, 118(21), e2023170118. https://doi.org/10.1073/pnas.2023170118
Chiappetta, E. L., Koballa, T. R., & Collette, A. T. (2002). Science instruction in the middle and secondary schools. Prentice Hall. ISBN: 978-0133752427.
Clark, T., Foster, L., Sloan, L., & Bryman, A. (2021). Social research methods. Oxford University Press.
Egger, R., Härtel, T., & Randler, C. (2024). Bird Species Knowledge and Its Antecedents in US High School Students. Birds, 5(2), 2. https://doi.org/10.3390/birds5020018
Gangwani, K., & Landin, J. (2018). The Decline of Insect Representation in Biology Textbooks Over Time. American Entomologist, 64(4), 252–257. https://doi.org/10.1093/ae/tmy064
Gerl, T., Randler, C., & Jana Neuhaus, B. (2021). Vertebrate species knowledge: An important skill is threatened by extinction. International Journal of Science Education, 43(6), 928–948. https://doi.org/10.1080/09500693.2021.1892232
McRae, L., & Böhm, M. (2021). Biodiversity: The decline in global biodiversity and how education can be part of the solution. Στο H. Saeverot (Επιμ.), Meeting the challenges of existential threats through educational innovation: A proposal for an expanded curriculum, σσ. 42-66. Routledge. ISNB: 978-1003019480.
Okeeffe, L. (2013). A framework for textbook analysis. International Review of Contemporary Learning Research, 2(1),1-13. https://doi.org/10.12785/irclr/020101
Ortega-Lasuen, U., Pedrera, O., Telletxea, E., Barrutia, O., & Díez, J. R. (2023). Secondary Students’ Knowledge on Birds and Attitudes towards Conservation: Evaluation of an Environmental Education Program. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(10), 5769. https://doi.org/10.3390/ijerph20105769
Palmberg, I., Berg, I., Jeronen, E., Kärkkäinen, S., Norrgård-Sillanpää, P., Persson, C., Vilkonis, R., & Yli-Panula, E. (2015). Nordic–Baltic Student Teachers’ Identification of and Interest in Plant and Animal Species: The Importance of Species Identification and Biodiversity for Sustainable Development. Journal of Science Teacher Education, 26(6), 549–571. https://doi.org/10.1007/s10972-015-9438-z
Randler, C. (2009). Learning About Bird Species on the Primary Level. Journal of Science Education and Technology, 18(2), 138–145. https://doi.org/10.1007/s10956-008-9139-x
Simkins, A. T., Buchanan, G. M., Davies, R. G., & Donald, P. F. (2020). The implications for conservation of a major taxonomic revision of the world’s birds. Animal Conservation, 23(4), 345–352. https://doi.org/10.1111/acv.12545