Ομάδα Δ - Μια πρακτική συστηματικής εφαρμογής της Σχολικής Διαμεσολάβησης στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Abstract

Οι συγκρούσεις και οι αντιπαραθέσεις μεταξύ μαθητών αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό της σχολικής ζωής. Η Σχολική Διαμεσολάβηση αποτελεί μια αποτελεσματική εναλλακτική πρακτική ειρηνικής επίλυσης των συγκρούσεων στη σχολική κοινότητα υπό την καθοδήγηση εκπαιδευμένων ομηλίκων που εποπτεύονται από εκπαιδευμένους εκπαιδευτικούς. Σκοπός της παρούσας εισήγησης είναι να αναδειχθεί η δυναμική που διαθέτουν τα παιδιά έως 12 ετών στην ειρηνική διαχείριση των ενδοσχολικών συγκρούσεων και κατ’ επέκταση των διαπροσωπικών τους σχέσεων. Μέσα από την καλλιέργεια της κοινωνικής και συναισθηματικής μάθησης, επιδιώκεται η βελτίωση του σχολικού κλίματος και ο περιορισμός της βίας. Πρωτίστως, οι αρχές της ουδετερότητας, της εχεμύθειας και του σεβασμού που διέπουν τη Σχολική Διαμεσολάβηση δημιουργούν ένα ασφαλές περιβάλλον για έκφραση. Επίσης, ο ρόλος των εκπαιδευτικών αλλάζει: από αποδέκτες παραπόνων και διαχειριστές κρίσεων, γίνονται συντονιστές. Συγκεκριμένα, προετοιμάζουν, εκπαιδεύουν -και εκπαιδεύονται-, οργανώνουν και υποστηρίζουν τα παιδιά μέσα από τρία στάδια: της ευαισθητοποίησης σε θέματα διαφορετικότητας και ενσυναίσθησης, της εκπαίδευσης μέσω βιωματικών εργαστηρίων και προσομοιώσεων και της υλοποίησης. Ακολουθούν συνεδρίες διαμεσολάβησης από τους διαμεσολαβητές σε πραγματικά αιτήματα, τηρώντας πρωτόκολλο ενεργειών με βάση τη θεωρία της μη βίαιης επικοινωνίας του Rosenberg. Ανάμεσα στα συμπεράσματα που προκύπτουν από τη συστηματική εφαρμογή της Σχολικής Διαμεσολάβησης είναι η βελτίωση των σχέσεων μαθητών/τριών και ο περιορισμός ήπιων φαινομένων ενδοσχολικής βίας. Επίσης, ο εθελοντικός χαρακτήρας του προγράμματος εξασφαλίζει την συνειδητή εμπλοκή των παιδιών. Κατά συνέπεια, δημιουργούνται προϋποθέσεις για αυτοβελτίωση, ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων και συνακόλουθα αύξηση της αυτοπεποίθησης και της υπευθυνότητας, κάτι που αντανακλάται στον μεγάλο αριθμό συνεδριών με κοινά αποδεκτή λύση. Επιπλέον, η καταγραφή της στάσης των παιδιών μέσω ερωτηματολογίων υποδεικνύει, μεταξύ άλλων, επιθυμία για επίλυση διαφορών και ενδιαφέρον για την ανάληψη του ρόλου διαμεσολαβητή/τριας. Τα συμπεράσματα ενισχύουν την αξία της Σχολικής Διαμεσολάβησης στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Παράλληλα, προτείνεται η διάχυση της πρακτικής στο οικογενειακό περιβάλλον των μαθητών/τριών, προκειμένου να αποτελέσει κοινή μέθοδο διαχείρισης των κρίσεων εντός και εκτός σχολικού περιβάλλοντος.