Συνεργασία σχολείου και οικογένειας: Ένα παράδειγμα εκπαιδευτικού προγράμματος ενίσχυσης των μαλακών/οριζόντιων δεξιοτήτων (soft skills)

PDF (ελληνικά)
Published: Mar 12, 2026
Σοφία Τσάτσου-Νικολούλη
Γεώργιος Χαλκιάς
Abstract

Η συνεργασία σχολείου και οικογένειας αποτελεί βασική συνιστώσα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, καθώς επηρεάζει σημαντικά τη γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών. Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να συνεργάζονται απρόσκοπτα, μεριμνώντας από κοινού για την ενίσχυση όλων των δεξιοτήτων των παιδιών που σχετίζονται, όχι μόνο με την ακαδημαϊκή  γνώση, αλλά και με εκείνες που αφορούν τους τρόπους με τους οποίους τα παιδιά προσεγγίζουν και αξιοποιούν ποικίλες καταστάσεις. Το ερευνητικό/παρεμβατικό πρόγραμμα «Οριζόντιες/Μαλακές Δεξιότητες (Soft Skills) & Δημιουργική Ανάγνωση και Γραφή» του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αποσκοπεί στην ενίσχυση των εν λόγω δεξιοτήτων, περιλαμβάνοντας τρόπους που ενισχύουν τη συνεργασία σχολείου-οικογένειας και δίνουν έμφαση στη μεταξύ τους επικοινωνία μέσα από την παροχή οδηγιών, ιδεών και βοηθητικού υλικού προς τους γονείς. Η αξιολόγηση των δεξιοτήτων πραγματοποιήθηκε μέσω ενός σταθμισμένου ερωτηματολογίου 26 ερωτήσεων κλειστού τύπου που συμπληρώθηκε από τους γονείς των 572 μαθητών/τριών, που συμμετείχαν στο πρόγραμμα (Ομάδα Παρέμβασης), αλλά και από τους γονείς των 319 μαθητών/τριών, που παρακολούθησαν μόνο το ωρολόγιο πρόγραμμα του σχολείου (Ομάδα Ελέγχου). Στη διαδικασία της αρχικής και τελικής αξιολόγησης συμμετείχαν οι γονείς και των δύο ομάδων των μαθητών/τριών. Ο στόχος του παρόντος άρθρου είναι διττός: Από τη μία να παρουσιάσει μία γκάμα πρακτικών που ενισχύουν τη γονεϊκή εμπλοκή, όπως ενημερώσεις για παροχή πληροφοριών, αξιοποίηση κατάλληλου παιδαγωγικού υλικού, από κοινού εφαρμογή εξειδικευμένων στρατηγικών και από την άλλη, μέσα από τα αποτελέσματα της έρευνας να αναδείξει την αποτίμηση των μαλακών/οριζόντιων δεξιοτήτων των μαθητών/τριών από τους ίδιους τους γονείς τους. Από τα παραπάνω θα εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα τόσο για τον βαθμό συσχέτισης της δημιουργικής ανάγνωσης /γραφής με τις μαλακές/οριζόντιες δεξιότητες, όσο και για την αποτελεσματικότητα της γονεϊκής εμπλοκής στη μαθησιακή διαδικασία.

Article Details
  • Section
  • ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
References
Ξενόγλωσσες
CASELGuide. (2013). Effective social and emotional learning programs: Preschool and elementary school edition. Michigan, ED572721.
Cinque, M. (2016). Lost in translation. Soft skills development in European countries. Tuning Journal for Higher Education, 3(2), 389–427.
Conger, R. D., & Donnellan, M. B. (2007). An interactionist perspective on the socioeconomic
context of human development. Annual Review of Psychology, 58, 175–199.
De Vries, H. (1998). Planning health promotion. In: R. Weston & D. Scott (Eds), Evaluation of Health Promotion. Stanley Thornes, Cheltenham, 92-108.
Gwet, K. L. (2008). Computing inter-rater reliability and its variance in the presence of high agreement. British Journal of Mathematical and Statistical Psychology, 61(Pt 1), 29–48.
Harris, L. R., & Brown, G. T. L. (2016). Assessment and parents. In M. A. Peters (Ed.), Encyclopedia of educational philosophy and theory, 1–6. Singapore: Springer.
Heckman, J. J., & Kautz, T. (2012). Hard Evidence on Soft Skills.Labor Economics, 19(4), 451–464.
Hrona, N., Vyshnyk, O., &Pinckuk, I. (2022). Soft Skills Development in Future Primary School Teacher’s Training. Educational Challenges 27(2), 79-90.
IBM SPSS Statistics for Windows, Version 19.0. Armonk, NY: IBM Corp.
Junior Achievement (2013). HS1315 Soft Skills Self-Assessment, USA. https://www.discovernepa.com/wp-content/uploads/2020/04/JA-Worksheet-HS-SoftSkillsAssessment.pdf
Karras, K. (2022). The Importance of Acquiring Soft Skills by Future Primary Teachers: A Comparative Study. Towards the Next Epoch of Education. BCES Conference Books, 2022, Volume 20. Sofia: Bulgarian Comparative Education Society.
Khasanzyanova, A. (2017). How volunteering helps students to develop soft skills. International Review of Education 63(3).
Laureta, B. (2018). Soft skills and early childhood education: strange bedfellows or an ideal match? He Kupu, 5(3), 28–34.
Linder, T. W. (1993). Transdisciplinary play based assessment. Baltimore, MD: Paul H. Brookes Publishing.
Lippman, L. H., Ryberg, R., Carney, R., & Moore, K. A. (2015). Workforce connections: Key “soft skills” that foster youth workforce success: Toward a consensus across fields.Washington, DC: Child Trends Inc.
Majid, S., Liming, Z., Tong, S., & Raihana, S. (2012). Importance of soft skills for education and career success. International Journal for Cross-Disciplinary Subjects in Education, 2, 1036–1042.
Milak, Đ. S. (2020). Učešće roditelja i pedagoga u sprečavanju ranog napuštanja školovanja učenika: dometi i ograničenja [Participation of parents and pedagogues in preventing early school leaving: scope and limitations]. U Radulović L., Milin V. i Ljujić B. (ur.), Nacionalni naučni skup Susreti pedagoga: participacija u obrazovanju – pedagoški (p)ogledi. (pp. 258–264).
Nazare de Freitas, A. P., &Almendra, R. A. (2021). Soft skills in design education, identification, classification, and relations: Proposal of a conceptual map. Design and Technology Education, 26 (3), 245-260.
Neill, J. T., Marsh, H. W., & Richards, G. E. (2003). The life effectiveness questionnaire: Development and psychometrics [Unpublished manuscript]. University of Western Sydney.
Okagaki, L., & Sternberg, R. J. (1993). Parental beliefs and children's school performance. ChildDevelopment, 64, 36-56.
Poskitt, J. (2018). Sustaining assessment for learning by valuing partnerships and networks. Assessment Matters, 12, 80–104.
Schochler, S. A. (2014). Keller ISD: Soft Skills Assessment for Secondary Students. Program Proposal. University of North Texas.
Schulz, B. (2008). The importance of soft skills: Education beyond academic knowledge. Journal of Language and Communication, 2(1), 146–154.
Soares, F., Babb, S., Diener, O., Gates, S., & and Ignatowski, C. (2017). Guiding principles for building soft skills among adolescents and young adults. Washington, DC: USAID YouthPower Implementation.
The Center for Parenting Education (2020). Parents as teachers. https://centerforparentingeducation.org/library-of-articles/responsibility-and- chores/teaching-children/
Wats, M., & Wats, R. K. (2009). Developing soft skills in students. The International Journal of Learning, 15(12), 1–10.
Wong, H. M., Kwek, D., & Tan, K. (2020). Changing assessments and the examination culture in Singapore: A review and analysis of Singapore’s assessment policies. AsiaPacificJournalofEducation, 40(4), 433–457.
Ελληνόγλωσσες
Γιαννούδης, Γ. (2009). Η αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ενός προγράμματος δεξιοτήτων ζωής στη Φυσική Αγωγή. Διδακτορική διατριβή. Διατμηματικό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Άσκηση και Ποιότητα Ζωής» των Τμημάτων Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Κουρμούση, Ν. (2012). Εκπαίδευση σε ατομικές και κοινωνικές δεξιότητες στο πλαίσιο Αγωγής Υγείας στο νηπιαγωγείο. Διδακτορική διατριβή. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
Μαρκογιαννάκης, Γ. Ν. (2020). Εκπαίδευση σε ατομικές και κοινωνικές δεξιότητες στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας στην Α΄ και Β΄ τάξη του δημοτικού σχολείου. Διδακτορική διατριβή. Σχολή Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Νέο Πρόγραμμα Σπουδών Νεοελληνικής Γλώσσας στο Δημοτικό (2022). Πράξη «Αναβάθμιση των Προγραμμάτων Σπουδών και Δημιουργία Εκπαιδευτικού́ Υλικού́ Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» - MIS: 5035542. Αθήνα.
Τσάτσου-Νικολούλη, Σ. (2020). Υποστήριξη δεξιοτήτων κοινωνικής μάθησης μέσα από τον παρεμβατικό ρόλο της δημιουργικής γραφής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη.
ICAROPROJECT (2019). Καινοτόμο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για Ενήλικες σε Οριζόντιες Δεξιότητες. IO2 Εργαλειοθήκη Αξιολόγησης Οριζόντιων Δεξιοτήτων και Ατομική Χαρτογράφηση Στόχων. Καταγραφή και Ανάπτυξη Πρότυπων Εργαλείων. Heike Kölln-Prisner.