Οικογένεια, Σχολείο, Παιδιά και Διαδίκτυο: Σχέσεις ευθύνης

PDF (ελληνικά)
Published: Mar 12, 2026
Σοφία Χατζηγεωργιάδου
https://orcid.org/0000-0002-8126-9655
Abstract

Το παρόν εργαστήριο απευθύνεται σε γονείς και εκπαιδευτικούς και αφορά στη Θεματική 2: Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση. Το Digital parenting (ψηφιακή γονεϊκότητα) περιγράφει τις γονεϊκές προσπάθειες και πρακτικές για την οριοθέτηση των παιδιών τους στα ψηφιακά περιβάλλοντα (Benedetto & Ingrassia, 2020), καθώς αυτοί αποτελούν τους πρώτους διαμεσολαβητές στην εποικοδομητική και ασφαλή χρήση των ψηφιακών συσκευών και του διαδικτύου (Livingstone et al., 2017). Οι βασικές γονεϊκές πρακτικές διακρίνονται σε: (α) παθητικής φύσης και εστιάζουν στην παρακολούθηση, τη χρονική οριοθέτηση χρήσης των συσκευών και του διαδικτύου και την εφαρμογή γονικών φίλτρων και (β) ενεργητικής φύσης με στόχο την ανάπτυξη δεξιοτήτων στα παιδιών σχετικά με την ασφαλή χρήση των συσκευών και του διαδικτύου (κριτική σκέψη, συνεργασία και επικοινωνία σύμφωνα με το Netiquette, δημιουργική αξιοποίηση διαδικτύου). Επίσης, έχει αποδειχθεί ερευνητικά η σημαντική συσχέτιση της χρήσης των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ) με τους τέσσερις τύπους γονεϊκότητας (Amon et al., 2022). Επομένως, αποτελεί αναγκαιότητα η εκπαίδευση και επιμόρφωση των γονέων αλλά και των εκπαιδευτικών στην ορθή χρήση των ψηφιακών συσκευών και του διαδικτύου, ενώ έρευνες κατέδειξαν ότι οι γονείς επιθυμούν τη συμμετοχή τους σε σχετικά εκπαιδευτικά εργαστήρια (Μάλλιαρη, 2020 · Preradovic et al., 2016). Μέσα από το παρόν εργαστήριο αναμένουμε: (α) οι γονείς να κατανοήσουν τον διαμεσολαβητικό ρόλο τους στην απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων των παιδιών τους, (β) οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να αποκτήσουν θετική στάση στη δημιουργική αξιοποίηση του διαδικτύου και των ψηφιακών συσκευών, (γ) οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να ενημερωθούν για ενεργητικές πρακτικές υποστήριξης των παιδιών στα ψηφιακά περιβάλλοντα, (δ) οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να ενημερωθούν για βασικές έννοιες που αφορούν στην ανορθολογική χρήση των ΜΚΔ (Netiquette, Sharenting, Phubbing, ομάδες γονέων σε ΜΚΔ) και στις επιδράσεις αυτών στα παιδιά. Αξιοποιούνται βιωματικές μέθοδοι προσέγγισης των ζητημάτων, όπως: εργασία σε ομάδες, παρακολούθηση πολυμεσικού υλικού, συζήτηση και αναστοχαστικές διεργασίες σε επίπεδο ομάδας και ολομέλειας.

Article Details
  • Section
  • ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ
References
Ξενόγλωσσες
Amon, M. J., Kartvelishvili, N., Bertenthal, B. I., Hugenberg, K., & Kapadia, A. (2022). Sharenting and children’s privacy in the united states: Parenting style, practices, and perspectives on sharing young children’s photos on social media. Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction, 6(CSCW1), 1-30.
Ante-Contreras, D. (2016). Distracted parenting: How social media affects parent-child attachment (Publication No. 292)[Doctoral thesis, California State University].
Benedetto, L., & Ingrassia, M. (2020). Digital Parenting: Raising and Protecting Children in Media World. In Parenting L. Benedetto and M. Ingrassia (Eds). DOI: 10.5772/intechopen.92579
Chotpitayasunondh, V., & Douglas, K. M. (2016). How “phubbing” becomes the norm: The antecedents and consequences of snubbing via smartphone. Computers in Ηuman Βehavior, 63, 9-18.
Haigh, A. (2015). Stop phubbing. Retrieved from http://stopphubbing.com
Holiday, S., Norman, M. & Densley, L. (2022). Sharenting and the extended self: self-representation in parents’ Instagram presentations of their children, Popular Communication, 20(1), 1-15, DOI: https://doi.org/10.1080/15405702.2020.1744610
Livingstone, S., Ólafsson, K., Helsper EJ., Lupiáñez-Villanueva, F., Veltri. GA., & Folkvord. F. (2017). Maximizing opportunities and minimizing risks for children online: The role of digital skills in emerging strategies of parental mediation. Journal of Communication, 67, 82-105
Karadag, E., Tosuntas, S¸ . B., Erzen, E., Duru, P., Bostan, N., S¸ ahin, B. M.,…Babadag, B. (2015). Determinants of phubbing, which is the sum of many virtual addictions: a structural equation model. Journal of Behavioral Addictions, 1e15. http://dx.doi.org/10.1556/2006.4.2015.005 .
Oliverio, S., Striano, Μ., and Waks, L. J. (2016). Dewey’s Democracy and Education as a Source of and a Resource for European Educational Theory and Practice. European Journal of Pragmatism and American Philosophy. https://doi.org/10.4000/ejpap.431
Özgür, H. (2016). The relationship between Internet parenting styles and Internet usage of children and adolescents. Computers in Human Behavior, 60, 411-424.
Preradovic, N., M., Lesin, G., & Sagud M. (2016). Investigating Parents’ Attitudes towards Digital Technology Use in Early Childhood: A Case Study from Croatia. Informatics in Education, 15(1), 127–146. DOI: 10.15388/infedu.2016.07
Radesky, J. S., Kistin, C. J., Zuckerman, B., Nitzberg, K., Gross, J., KaplanSanoff, M., Augustyn, M., & Silverstein, M. (2014). Patterns of mobile device use by caregivers and children during meals in fast food restaurants. Pediatrics 133(4). 843-849.
Scheuermann, L., & Taylor, G. (1997). “Netiquette”. Internet Research, 7(4), 269-273. https://doi.org/10.1108/10662249710187268
Soler-Costa, R., Lafarga-Ostáriz, P., Mauri-Medrano, M., & Moreno-Guerrero, A. J. (2021). Netiquette: Ethic, education, and behavior on internet—a systematic literature review. International journal of environmental research and public health, 18(3), 1212.
Valcke, M., Bonte, S., De Wever, B., Rots, I. (2010). Internet parenting styles and the impact on internet use of primary school children. Computers in Education, 55, 454-464. DOI: 10.1016/j.compedu.2010.02.009
Vygotsky LS. (1986). Thought and Language. Cambridge, MA: MIT Press
Ελληνόγλωσσες
Διαπεριφερειακό Θεματικό Δίκτυο Ασφάλεια στο Διαδίκτυο https://isecurenet.sch.gr/portal/
ΙΤΕ https://saferinternet4kids.gr/nea/
Παπαδοπούλου, Μ., & Κανελλόπουλος, Α. (2020). Γονεϊκότητα και ψυχολογία. Εκδόσεις Σταμούλη.
Ματσαγγούρας, Η. (2008). Ομαδοσυνεργατική διδασκαλία και μάθηση. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη.
Μάλλιαρη, Β. (2020). Απόψεις γονέων για τη χρήση των Ψηφιακών Συσκευών από τα παιδιά προσχολικής ηλικίας στο σπίτι και στο Νηπιαγωγείο. Μεταπτυχιακή εργασία Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.
Παρασκευάς, Α., Νικολακοπούλου, Κ., Παπαδόπουλος, Π., Παπαδάκης, Σ., Χολέβας, Ν. (2016). Διαπεριφερειακό Θεματικό Δίκτυο για τη Ασφάλεια στο Διαδίκτυο: Εμπειρία από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας. Πρακτικά 2ου Πανελλήνιου Συνεδρίου με Διεθνή Συμμετοχή, Προώθηση τις Εκπαιδευτικής Καινοτομίας, (τόμος Α΄), Λάρισα, σελ.216-223.
Πεντέρη, Ε., Χλαπάνα, Ε., Μέλλιου, Κ., Φιλιππίδη, Α., & Μαρινάτου, Θ. (2022). Πρόγραμμα σπουδών για την προσχολική εκπαίδευση – Διευρυμένη εκδοχή (2η Έκδοση, 2022 ΙΕΠ). Στο πλαίσιο της Πράξης «Αναβάθμιση των Προγραμμάτων Σπουδών και Δημιουργία Εκπαιδευτικού Υλικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» του ΙΕΠ με MIS 5035542.