Εκπαιδευτικοί και οικογένεια Εν (συν) δράση: «Το παιχνίδι της κρυμμένης ενσυναίσθησης»

PDF
Δημοσιευμένα: Μαρ 12, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
ενσυναίσθηση πρόγραμμα παρέμβασης οικογένεια εκπαιδευτικοί
Ιωάννα Καραγιώργου
a:1:{s:5:"el_GR";s:52:"97ο Νηπιαγωγείο Θεσσαλονίκης";}
Ειρήνη Μουσλή Καραγιώργου
Περίληψη

Η παρούσα εργασία περιλαμβάνει την εκπόνηση ενός προγράμματος παρέμβασης με στόχο την ενίσχυση της ενσυναίσθησης σε εκπαιδευτικούς και γονείς παιδιών πρώιμης παιδικής ηλικίας. Η παρέμβαση συνίσταται στην εφαρμογή ενός ψυχοεκπαιδευτικού μοντέλου καλλιέργειας της γνωστικής πτυχής της ενσυναίσθησης, ως της διάστασης, που ισοδυναμεί με την κατανόηση της οπτικής των άλλων (Reniersetal., 2022). Ειδικότερα, θεωρείται ότι δύναται να διασφαλίσει την αλληλοκατανόηση των ατόμων, να προάγει τη συναισθηματική τους εγγύτητα και να συμβάλει, καταλυτικά, στη διαμόρφωση στάσεων αποδοχής και ενεργητικής υποστήριξης (Riess, 2017). Η ανάγκη αυτή γίνεται ιδιαίτερα αισθητή, στο χώρο της εκπαίδευσης, όπου επιπλέον, η ενσυναισθητική στάση και συμπεριφορά εκπαιδευτικών  και γονέων (Hirschaueretal., 2018. έχει συνδεθεί με την ενίσχυση της ακαδημαϊκής και της ψυχοκοινωνικής προσαρμογής των μαθητών/τριών. Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε σε ένα πολυθέσιο νηπιαγωγείο του κέντρου της πόλης της Θεσσαλονίκης, με τη συμμετοχή των γονέων από 60 οικογένειες και 10 εκπαιδευτικούς. Η επιλογή του δείγματος πραγματοποιήθηκε με σκόπιμη δειγματοληψία, για λόγους αντιπροσωπευτικότητας. Τα επιθυμητά αποτελέσματα συνοψίζονται στην ενίσχυση της μεταξύ τους επικοινωνίας καθώς και της αίσθησης αυτοαποτελεσματικότητας ώστε να επιτευχθεί η αποτελεσματική συνεργασία σχολείου και οικογένειας. Αρχικά,χαρτογραφήθηκαν οι αντιλήψεις-ανάγκες των εμπλεκομένων, με ερωτηματολόγιο και στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκαν δράσεις, σχετικές με αυτοφροντίδα, επικοινωνιακές δεξιότητες και δεξιότητες υιοθέτησης της οπτικής του “άλλου”. Η παρέμβαση ήταν διάρκειας ενός μήνα, με 4 ωριαίες, απογευματινές συναντήσεις, χωριστά για γονείς και εκπαιδευτικούς και οι τεχνικές, που εφαρμόστηκαν, συμπεριλαμβάνουν παιχνίδια γνωριμίας και εμπιστοσύνης, παιχνίδια ρόλων, αυθόρμητη γραφή, βινιέτες και εικαστικές παρεμβάσεις. Η αξιολόγηση του προγράμματος επισφραγίστηκε με κοινή δράση γονέων και εκπαιδευτικών και διάχυση των αποτελεσμάτων της αποτίμησης. Μία περαιτέρω εφαρμογή, σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, συνιστά πιθανή συνεισφορά στην οικοδόμηση σχέσεων ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ εκπαιδευτικών και γονέων (Almendingenetal., 2022. Symeouetal., 2012).

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 9: ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ
Αναφορές
Ξενόγλωσσες
Aldrup, K., Carstensen, B., &Klusmann, U. (2022). Is empathy the key to effective
teaching? A systematic review of its association with teacher-student interactions and student outcomes.Educational Psychology Review, 34(3), 1177-1216. https://doi.org/10.1007/s10648-021-09649-y.
Almendingen, A., Clayton, O., & Matthews, J. (2022).Partnering with parents in early childhood services: raising and responding to concerns.Early Childhood Education Journal, 50(4), 527-538.
Berkovich, I. (2020). Conceptualisations of empathy in K-12 teaching: A review of empirical research. Educational Review, 72(5), 547-566.
Bullough, R. V. (2019). Empathy, teaching dispositions, social justice and teacher education.https://doi.org/10.1080/13540602.2019.1602518.
Forsyth, J. P. &Eifert, G. H. (2016).The Mindfulness & Acceptance Workbook of
Anxiety.New Harbinger Publications, Inc.
Havighurst, S. S., Wilson, K.R., Harley, A.E., Kehoe, C., Efron, D., & Prior, M.R.,
(2013). ’Tuning into Kids’: reducing young children’s behavior problems
using an Emotion Coaching Parenting Program. Child Psychiatry and Human Development, 44(2), 247–64.
Hirschauer, A.-K., Aufhammer, F., Bode, R., Chasiotis, A., &Künne, T. (2018).
Parental empathy as a source of child's scholastic performance: Linking supportive parental empathy and school grades by particular aspects of children's self-regulation. In N. Baumann, M. Kazén, M. Quirin, & S. L. Koole (Eds.), Why people do the things they do: Building on Julius Kuhl’s contributions to the psychology of motivation and volition (pp. 359–374). Hogrefe.
Joussemet, M., Mageau, G. A., &Koestner, R. (2014). Promoting optimal
parenting and children’s mental health: A preliminary evaluation of the how-to parenting program. Journal of Child and Family Studies, 23, 949-964.
Krauthamer Ewing, E. S., Herres, J., Dilks, K. E., Rahim, F., &Trentacosta, C. J.
(2019). Understanding of emotions and empathy: Predictors of positive parenting with preschoolers in economically stressed families. Journal of Child and Family Studies, 28(5), 1346–1358. https://doi.org/10.1007/s10826-018-01303-6.
McGowan, K., Christenson, L. A., &Muccio, L. (2021). Collaborative professional
learning: An exploration of empathy in early childhood teacher education. Journal of Research in Childhood Education, 35(1), 111-121. https://doi.org/10.1080/02568543.2020.1801537.
Meyers, S., Rowell, K., Wells, M., & Smith, B. C. (2019). Teacher Empathy: A
Model of Empathy for Teaching for Student Success.College Teaching, 67(3), 160-168, https://doi.org/10.1080/87567555.2019.1579699.
Peck, N. F., Maude, S. P. &Brotherson, M. J. (2015). Understanding Preschool
Teachers’ Perspectives on Empathy: A Qualitative Inquiry. Early Childhood Educational Journal, 43, 169–179. DOI 10.1007/s10643-014-0648-3.
Plummer, D. M. (2016).Παιχνίδια Αυτοεκτίμησης για Παιδιά (Μετάφραση: Ε.
Καλισκάμη. Επιμέλεια: Β. Νίκα). Εκδόσεις Πατάκη.
Reniers, R., Abu-Akel, A., & and Seara-Cardoso, A. (2022). Cognitive
Empathy and Perspective Taking: Understanding the Mechanisms of Normal and Abnormal Experiences and Abilities. Frontiers in Psychiatry, 13, 945258.https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.945258.
Riess, H. (2017). The science of empathy.Journal of Patient Experience, 4(2), 74-77.
https://doi.org/10.1177/2374373517699267.
Stern, J. A., Borelli, J. L., & Smiley, P. A. (2015). Assessing parental empathy: A role
for empathy in child attachment. Attachment & human development, 17(1), 1-22.https://doi.org/10.1080/14616734.2014.969749
Syafril, S., &Yaumas, N. E. (2017).Six ways to develop empathy of educators.
Journal of Engineering and Applied Sciences, 12(7), 1687-169.
Symeou, L., Roussounidou, E., &Michaelides, M. (2012)." I Feel Much More
Confident Now to Talk with Parents": An Evaluation of In-Service Training on Teacher-Parent Communication. School Community Journal, 22(1), 65-87.
Wang, Y., Su, Q., & Wen, Z. (2019). Exploring latent profiles of empathy among
Chinese preschool teachers: A person-centered approach. Journal of Psychoeducational Assessment, 37(6), 706-717.
Warren, C. A. (2014). Towards a pedagogy for the application of empathy in
culturally diverse classrooms. The Urban Review, 46(3), 395-419.
Wilson, K. R., Havighurst, S.S., & Harley, A.E. (2012). Tuning in to Kids: an
effectiveness trial of a parenting program targeting emotion socialization of preschoolers. JournalofFamilyPsychology, 26(1), 56–65.
Ελληνόγλωσσες
Αρχοντάκη, Ζ. &Φιλίππου, Δ. (2003). 205 βιωματικές ασκήσεις για εμψύχωση ομάδων. ΕκδόσειςΚαστανιώτη.
Κουτρουβίδης, Π. (2013). Διαχείρισηχρόνου: ΥλικόΕκπαίδευσηςΕνηλίκων. Εκδόσεις
ΓενικήςΓραμματείαςΔιαΒίουΜάθησης.
Χρηστίδης, Δ.Α., Ζαφείρη, Μ., Καλύβα, Ε., Μητσοπούλου, Χ., Ρόικου, Κ.,
Φωτακοπούλου, Ό. (2001). Εκπαίδευση φοιτητών του ΑΠΘ σε τεχνικές διαχείρισης του στρες. Στο 1υ Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρίας Ψυχοφυσιολογίας, 7-10 Ιουνίου 2001:Βιβλίο Περιλήψεων (σ. 135). ΕλληνικήΕταιρίαΨυχοφυσιολογίας.