Το παιδί στο επίκεντρο του συστήματος: Οικογένεια, σχολείο, κοινότητα

PDF
Δημοσιευμένα: Mar 12, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
σχολείο-οικογένεια συνεργασία ενεργή εμπλοκή υποστήριξη παιδιού
Λητώ Ελένη Μιχαλοπούλου
Περίληψη

Στα οικοσυστημικά μοντέλα για την ανθρώπινη ανάπτυξη, το παιδί τίθεται στο επίκεντρο διαφορετικών συστημάτων. Δηλαδή το παιδί αναπτύσσεται και στηρίζεται μέσα από τα συστήματα αυτά και ιδιαίτερα μέσα από τα συστήματα της οικογένειας, του σχολείου και της ευρύτερης κοινότητας. Αλλά πώς όλα αυτά τα συστήματα μπορεί να γίνουν λειτουργικά; Η συντροφικότητα και η αμοιβαία συνεργασία των συστημάτων φαίνεται να είναι αυτή που τα κινητοποιεί και τα κάνει λειτουργικά. Έχουν προταθεί διαφορετικά μοντέλα εφαρμογής για να επιτευχθεί ο στόχος της συντροφικότητας και της γονεϊκής εμπλοκής μεταξύ των οποίων και το Family and Community Engagement (FACE, Minnesota Department of Education, 2020) που παρουσιάζεται στην εισήγηση αυτή. Το μοντέλο FACE έχει ως αφετηρία την αυθεντική αμφίδρομη επικοινωνία που έχει ως επίκεντρο το παιδί και τις σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ οικογένειας-σχολείου-κοινότητας. Η εισήγηση αυτή εμπίπτει στους στόχους του συνεδρίου, όπως η ανάπτυξη και εφαρμογή μοντέλων συνεργασίας και η παρουσίαση καλών εθνικών και διεθνών πρακτικών σε θέματα συνεργασίας σχολείου, οικογένειας και κοινότητας.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ
Αναφορές
Ξενόγλωσσες
Adams, K. S., Christenson, S. L. (2000). Trust and the family-school relationship examination of parent-teacher differences in elementary and secondary grades. Journal of School Psychology, 38, 477–497.https://doi.org/10.1016/S0022-4405(00)00048-0
Blue-Banning, M., Summers. J. A., Frankland, H. G., Nelson. L. L., Beegle, G. (2004). Dimensions of family and professional partnerships: Constructive guidelines for collaboration. Exceptional Children, 70, 167–184.
Bronfenbrenner, U., & Ceci, S. J. (1994). Nature-nurture reconceptualized in developmental perspective: A bioecological model. Psychological Review, 101, 568–586.
Bronfenbrenner, U., & Crouter, A. C. (1983). The evolution of environmental models in developmental research. In P. H. Mussen (Ed.), Handbook of child psychology: Vol. 1. History, theory, and methods (4th ed., pp. 357–414). Wiley
Bronfenbrenner, U., & Morris, P. A. (2006). The bioecological model of human development. In W. Damon (Series Ed.) & R. M. Lerner (Vol. Ed.), Handbook of child psychology: Theoretical models of human development (pp. 793–828). Wiley.
Chatzinikola, M. E. (2021). Active listening as a basic skill of efficient communication between teachers and parents: An empirical study. European Journal of Education and Pedagogy, 2(6), 8–12.
Gonida, E. N., & Vauras, M. (2014). The role of parents in children's school life: Student motivation and socio-emotional functioning. British Journal of Educational Psychology, 84(3), 349–351.https://doi.org/10.1111/bjep.12048
Griffiths, A. J., Alsip, J., Hart, S. R., Round, R. L., & Brady, J. (2021). Together we can do so much: A systematic review and conceptual framework of collaboration in schools. Canadian Journal of School Psychology, 36(1), 59–85.
Griffiths, A. J., Alsip, J., Kennedy, K., Diamond, E. L., Palma, C., Abdou, A. S., Wiegand, R. & Brady, J. (2022). Families and schools together: Designing a model for university-community partnerships to support home-school collaborations. Contemporary School Psychology, 26(3), 422–434. https://doi.org/10.1007/s40688-021-00358-5
Hatzichristou, C., Lampropoulou, A., Lianos, P., Georgakakou-Koutsonikou, N., Yfanti, T., & Georgouleas, G. (2022). University-linked school-based mental health services following a natural disaster: Challenges and critical considerations of an integrated approach. In A. Keary, J. Scull, S. Garvis, L. Walsh (Eds.), Decisions and dilemmas of research methods in early childhood education (pp. 167–188). Routledge.
Hatzichristou, C., Lianos, P., & Lampropoulou, A. (2019). Supporting vulnerable groups of students in educational settings: university initiatives and partnerships. Psychology in Russia: State of the Art, 12(4), 65–78.
Hatzichristou, C., Lianos, P., Lampropoulou, A., Yfanti, T., & Athanasiou, D. (2021). WeCARE intervention program: An online multilevel international program for promoting well-being and resilience in the school community during unsettling times. European Journal of Psychology and Educational Research, 4(1), 51–67. https://doi.org/10.12973/ejper.4.1.51
Hodges, S., Hernandez, M., & Nesman, T. (2003). A developmental framework for collaboration in child-serving agencies. Journal of Child and Family Studies, 12(3), 291–305.https://doi.org/10.1023/A:1023987710611
Minnesota Department of Education. (2020). Family and community engagement model to support schools. Author. education.mn.gov/MDE/dse/fsce/
National Association of School Psychologists. (2019). School–family partnering to enhance learning: essential elements and responsibilities [Position Statement]. Author.
Pliogou, V., & Tromara, S. (2024). Home-school communication in Greek Secondary multicultural educational settings: Parents’ and teachers’ perspectives. Έρευνα στην Εκπαίδευση, 13(1), 66–88.https://doi.org/10.12681/hjre.36656
Sameroff, A. (2009). The transactional model. In A. Sameroff (Ed.), The transactional model of development: How children and contexts shape each other (pp. 3–21). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/11877-001
Sameroff, A. J., & Mackenzie, M. J. (2003). A quarter-century of the transactional model: How have things changed? Zero to Three, 24(1), 14–22.
Schneider, C., & Arnot, M. (2018). Transactional school-home-school communication: Addressing the mismatches between migrant parents' and teachers' views of parental knowledge, engagement and the barriers to engagement. Teaching and Teacher Education, 75, 10–20.https://doi.org/10.1016/j.tate.2018.05.005
Sheridan, S. M., Smith, T. E., Kim, E. M., Beretvas, S. N., & Park S. (2019). A meta-analysis of family school interventions and children’s social-emotional functioning: Moderators and components of efficacy. Review of Educational Research, 89, 296–332. https://doi.org/10.3102/0034654318825437
Smith, E. P., Connell, C. M., Wright, G., Sizer, M., Norman, J. M., Hurley, A., & Walker, S. N. (1997). An ecological model of home, school, and community partnerships: Implications for research and practice. Journal of Educational and Psychological Consultation, 8(4), 339–360. https://doi.org/10.1207/s1532768xjepc0804_2
Tudge, J. R., Mokrova, I., Hatfield, B. E., & Karnik, R. B. (2009). Uses and misuses of Bronfenbrenner's bioecological theory of human development. Journal of Family Theory & Review, 1(4), 198–210. https://doi.org/10.1111/j.1756-2589.2009.00026.x
Zaoura, A., & Aubrey, C. (2011). Home-school relationships in primary schools parents’ perspectives. International Journal about Parents in Education, 5(2), 12–24.
Ελληνόγλωσσες
Μάνεσης, Ν. (2008). Η κοινωνική κατηγορία των γονέων και το περιεχόμενο της επικοινωνίας τους με τους εκπαιδευτικούς. Επιστημονική Επετηρίδα Ψυχολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος, 6, 173–191.
Πνευματικός, Δ., Παπακανάκης, Π., Γάκη, Ε. (2008). Γονεϊκή εμπλοκή στην εκπαίδευση των παιδιών: Διερεύνηση των πεποιθήσεων των γονέων. Επιστημονική Επετηρίδα Ψυχολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος, 6, 193–217.