Οι σχολές γονέων ως υποστηρικτικός θεσμός στην εκπαίδευση των εφήβων

PDF
Δημοσιευμένα: Μαρ 12, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
εφηβεία δευτεροβάθμια εκπαίδευση Σχολές Γονέων
Κωνσταντίνα Παπακώστα
ΕΑΠ
Περίληψη

Ένα από τα βασικά ζητήματα τα οποία απασχολούν τα τελευταία χρόνια την ελληνική κοινωνία είναι η αύξηση των φαινομένων εκφοβισμού και βίας στους κόλπους των σχολικών κοινοτήτων. Η παρούσα ανακοίνωση εστιάζει στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των γονέων και του σχολείου ως βασικό μοχλό θεραπείας αυτού του βαθιά και πολύπλευρα τραυματικού φαινομένου. Πιο συγκεκριμένα, επιχειρεί μια βιβλιογραφική και θεσμική ανασκόπηση της λειτουργίας των σχολών γονέων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ως μέσου υποστήριξης των γονέων κατά τη μεταβατική ηλικία της εφηβείας των παιδιών τους, αλλά και υγιούς συνεργασίας μεταξύ αυτών και του σχολείου. Πιο συγκεκριμένα, έχει σημειωθεί ότι στο πλαίσιο της εκπαίδευσης και ανάπτυξης των εφήβων, οι σχολές γονέων αναδεικνύονται ως ένας κρίσιμος υποστηρικτικός θεσμός, καθώς προσφέρουν στους γονείς τα απαραίτητα εργαλεία και τις τεχνικές για να κατανοήσουν καλύτερα και να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της εφηβείας, μιας περιόδου που χαρακτηρίζεται από σημαντικές βιολογικές, συναισθηματικές και κοινωνικές αλλαγές, αλλά και ακαδημαϊκές προκλήσεις. Μέσω των μαθημάτων και δραστηριοτήτων που προσφέρουν, οι γονείς εκπαιδεύονται στην καλύτερη επικοινωνία, στη διαχείριση συγκρούσεων και στην ενίσχυση της οικογενειακής δυναμικής. Η θετική επίδραση αυτών των προγραμμάτων αναδεικνύεται μέσα από τη βελτίωση της σχέσης γονέων-παιδιών και την ομαλότερη ακαδημαϊκή και κοινωνική πορεία των εφήβων, αλλά και την ουσιαστικότερη και εποικοδομητικότερη συνεργασία με τα σχολεία και τους εκπαιδευτικούς. Ωστόσο, παρά τα οφέλη, υπάρχουν προκλήσεις όπως η περιορισμένη συμμετοχή και η έλλειψη πόρων, που χρήζουν προσοχής για την περαιτέρω εξέλιξή τους. Στόχος, λοιπόν, της παρούσας ανακοίνωσης είναι η ανάδειξη της σημασίας της υποστήριξης της λειτουργίας των σχολών γονέων στη συνολική ευημερία της σχολικής κοινότητας.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 9: ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ
Αναφορές
Ξενόγλωσσες
Alipranti, L. (2021). Family change and family values in Greece. In I. Albert, M. Emirhafizovic, C.-N. Shpigelman, & U. Trummer (Eds.), Families and family values in society and culture (pp. 165–185). IAP–Information Age Publishing.
Berk, L. E. (2013). Child development (9th ed.). Pearson.
Blakemore, S. J., & Robbins, T. W. (2012). Decision-making in the adolescent brain. Nature Neuroscience, 15(9), 1184–1191.
Blocher, D. H. (2000). Counseling: A developmental approach. John Wiley & Sons.
Christenson, S. L., & Sheridan, S. M. (2001). Schools and Families: Creating Essential Connections for Learning. Guilford Press.
Crosnoe, R., & Johnson, M. K. (2011). Research on adolescence in the twenty-first century. Annual Review of Sociology, 37, 439–460.
Kantova, K. (2024). Parental involvement and education outcomes of their children. Applied Economics, 56(48), 5683–5698.
Masten, A. S. (2014). Ordinary Magic: Resilience in Development. Guilford Press.
Patterson, J., Barlow, J., Mockford, C., Klimes, I., Pyper, C., & Stewart-Brown, S. (2002). Improving mental health through parenting programmes: Block randomised controlled trial. Archives of Disease in Childhood, 87(6), 472–477.
Steinberg, L. (2016). Adolescence. New York: McGraw-Hill Education.
Turner, K. M. T., Richards, M., & Sanders, M. R. (2007). Randomised clinical trial of a group parent education programme for Australian indigenous families. Journal of Paediatrics and Child Health, 43(6), 429–437.
UNESCO. (2020). Education in a post-COVID world: Nine ideas for public action. Paris: International Commission on the Futures of Education. Διαθέσιμο στο https://inee.org/sites/default/files/resources/373717eng.pdf (τελευταία πρόσβαση 24-11-2024).
World Health Organization (WHO). (2014). Health for the world's adolescents: A second chance in the second decade. Διαθέσιμο στο https://www.who.int/publications/i/item/WHO-FWC-MCA-14.05 (τελευταία πρόσβαση 22-11-2024).
Zepeda, M., Varela, F., & Morales, A. (2004). Promoting positive parenting practices through parenting education. Building State Early Childhood Comprehensive Systems Series, Number 13. UCLA Center for Healthier Children, Families and Communities.
Zimmer-Gembeck, M., Skinner, E., Scott, R., Ryan, K., Hawes, T., & Gardner, A. (2023). Parental support and adolescents’ coping with academic stressors: A longitudinal study of parents’ influence beyond academic pressure and achievement. Journal of Youth and Adolescence, 52, 1–16.
Ελληνόγλωσσες
Βάντζου, Χ. (2020). Προγράμματα συμβουλευτικής γονέων: Σκοπός υλοποίησης προγραμμάτων εκπαίδευσης γονέων και τα βασικά κριτήρια για την αποτελεσματικότητά τους. Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης, 8, 58. https://doi.org/10.12681/edusc.2655
Γιώτσα, Ά., Μακρή, Ε., Κούτελου, Σ., Σταματελάτου, Ά., & Χαβρεδάκη, Α. (2015). Συστημική θεώρηση οικογένειας και ομάδες συμβουλευτικής γονέων. Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 4, 4–24. https://doi.org/10.12681/jret.8684
Γώτη, Ε., & Χαλκιάς, Γ. (2016). Διερεύνηση του σχολικού εκφοβισμού σε νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία του Δήμου Αλεξάνδρειας με πληθυσμιακή υπεροχή των παιδιών Ρομά. Στο Γρόσδος, Σ., Κόπτσης, Α., Ρουμπίδης, Χ., & Τσιβάς, Α. (Επιμ.), Σχολική βία και εκφοβισμός: Πρακτικά Πανελληνίου Συνεδρίου, 8-10 Απριλίου 2016 (σσ. 84–91). Θεσσαλονίκη: Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Κεντρικής Μακεδονίας.
Δράγαση-Σηφάκη, Ε. (1999). Σωστοί γονείς, ευτυχισμένα παιδιά. Εκδόσεις Καστανιώτη.
Κατσένου, Κ. (2007). Αντιλήψεις εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τη σχολική ενσωμάτωση εφήβων με διαταραχές στο συναίσθημα και στη συμπεριφορά. (Διδακτορική διατριβή). Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Φιλοσοφική Σχολή.
Ματσαγγούρας, Η. (2008). Η σχολική τάξη: Χώρος μάθησης και επικοινωνίας. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη.
Μπεζάτη, Θ., & Θεοδοσοπούλου, Μ. (2008). Στόχοι της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων. Στο Κορόμηλου, Ζ., Μουζάκης, Δ., Σωτηροπούλου, Β., Τσέργας, Ν., & Χανής, Σ. (Επιμ.), Πρακτικά Πανελλήνιου Επιστημονικού Συνεδρίου με διεθνή συμμετοχή: Δια βίου μάθηση για την ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή, Βόλος, 31 Μαρτίου - 2 Απριλίου 2006 (σσ. 181–186). Αθήνα.
Μπεχράκη, Π. (2002). Σχολές Γονέων: Εμπειρίες και προοπτικές. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Παππά, Β. (2003). Η εκπαίδευση της οικογένειας στο χώρο του σχολείου: Εμπειρίες από τις Σχολές Γονέων. Στο Α. Β. Ρήγα (Επιμ.), Το κουτί της Πανδώρας (σσ. 264–269). Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.
Παρασκευάς, Α., Ζερβού, Κ., & Παπαλάμπρου, Β. (2016). Σχεδιασμός, εφαρμογή και πρώτα αποτελέσματα αποτίμησης προγράμματος επιμόρφωσης σε εκπαιδευτικούς και γονείς στα πλαίσια της ενδοσχολικής βίας στα σχολεία της 3ης Π.Ε. Χαλκιδικής. Στο Γρόσδος, Σ., Κόπτσης, Α., Ρουμπίδης, Χ., & Τσιβάς, Α. (Επιμ.), Σχολική βία και εκφοβισμός: Πρακτικά Πανελληνίου Συνεδρίου, 8-10 Απριλίου 2016 (σσ. 274–282). Θεσσαλονίκη: Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Κεντρικής Μακεδονίας.
Πιστοφίδου, Φ. Φ. (2010). Η εκπαίδευση γονέων στην Ελλάδα - Η περίπτωση των Σχολών Γονέων. (Διδακτορική διατριβή). Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φιλοσοφική Σχολή.
Φιλιππάτου, Δ., & Δημητροπούλου, Π. (2019). Psycho-educational prevention and intervention programs in the school context. Psychology: The Journal of the Hellenic Psychological Society, 24(1), 113–122. https://doi.org/10.12681/psy_hps.22389
Feldman, R. S. (2011). Εξελικτική Ψυχολογία: Δια βίου ανάπτυξη. Αθήνα: Gutenberg.
Χατζηχρήστου, Χ. (2015). Πρόληψη και προαγωγή της ψυχικής υγείας στο σχολείο και στην οικογένεια. Gutenberg.
Χουρδάκη, Μ. (2000). Γονέων: Σκοπός – Μεθοδολογία – Θεματολογία, Εφαρμογές 1962–2000, Αποτελέσματα. Φυλλάδιο Πανελλήνιου Συνδέσμου Σχολών Γονέων.