"Σκέφτομαι θετικά δρω θετικά". Βιωματικά εργαστήρια για την ψυχική ενδυνάμωση οικογενειών.


Δημοσιευμένα: Μαρ 12, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
γονεϊκή εμπλοκή βιωματικά εργαστήρια συνεργασία σχολείου οικογένειας
Ζωή Κολιπέτρη
Ελένη Παπακώστα- Γάκη
Ανδρέας Τσούνης
Περίληψη

Η παρούσα εργασία, στο πλαίσιο προώθησης της θετικής συμπεριφοράς και της ευημερίας στα συστήματα που αλληλεπιδρούν στην προσχολική εκπαίδευση (παιδιά, εκπαιδευτικοί, γονείς, φορείς), παρουσιάζει μια παρέμβαση με τη συμμετοχή των γονέων σε βιωματικά εργαστήρια για την ενδυνάμωση του γονεϊκού ρόλου και των εκπαιδευτικών. Η παρέμβαση υλοποιήθηκε σε πέντε εργαστήρια, τη σχολική χρονιά 2023-24, μεταξύ Ιανουάριου και Μάϊου και συμμετείχαν 16 Νηπιαγωγεία της ΔΙΠΕ Αν. Θεσσαλονίκης, 47 νηπιαγωγοί, 200 γονείς, το Κέντρο Πρόληψης (Κ.Π.) «Σείριος», οι ψυχολόγοι των σχολικών μονάδων και η επιστημονικά και παιδαγωγικά υπεύθυνη Σύμβουλος Εκπαίδευσης. Ο κύριος στόχος ήταν η προώθηση της ποιοτικής εκπαίδευσης των παιδιών, μέσω της ενίσχυσης της συνεργασίας νηπιαγωγείου-οικογένειας και υλοποιήθηκε σε τρεις φάσεις. Στην έναρξη της παρέμβασης δύο εκπαιδευτικοί από κάθε σχολική μονάδα επιμορφώθηκαν στη διαχείριση των σχέσεων με τους γονείς, στο σχεδιασμό βιωματικών εργαστηρίων και στην αξιοποίηση εκπαιδευτικού υλικού που διαμορφώθηκε από την επιστημονική ομάδα των ψυχολόγων του Κ.Π. Στο μεσο-διάστημα υπήρξε ανατροφοδότηση και στο τέλος αξιολόγηση της παρέμβασης μέσω ερωτηματολογίων, που συμπληρώθηκαν από εκπαιδευτικούς και γονείς. Τα σημαντικά οφέλη που αποκόμισαν οι εκπαιδευτικοί ήταν η πολύ μεγάλη ικανοποίηση από τη συμμετοχή τους και η βελτίωση της επικοινωνίας και των σχέσεων με τους γονείς. Οι γονείς διαπίστωσαν βελτίωση στις γονεϊκές τους δεξιότητες και στις σχέσεις με τα παιδιά τους και το σχολείο. Τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι γονείς στην πλειονότητά τους δήλωσαν την επιθυμία για τη συνέχιση της παρέμβασης.


 

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 9: ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ
Αναφορές
Ξενόγλωσσες
Alkon, A., Ramler, M., MacLennan, K. (2003). “Evaluation of mental health consultation in childcare centers”. Early Childhood Education Journal, 31, 91 99. (Aνακτήθηκεστις 3/10/2024 απόhttps://doi.org/10.1023/b:ecej.0000005307.00142.3c)
Allensworth, E., Ponisciak, S., & Mazzeo, C. (2009). “The Schools Teachers Leave Teacher Mobility in Chicago Public Schools”. Consortium on Chicago School Research at the University of Chicago Urban Education Institute. (Aνακτήθηκε στις 2/10/2024 από https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED505882.pdf).
Bartels, S. M. &Eskow, K. G. (2010). “Training school professionals to engage families: A pilot university/state department of education partnership”. The School Community Journal, 20(2), 45-71.
Bloomquist, M. and Schnell, S. (2005).Helping Children with Aggression and Conduct Problems: Best Practices for Intervention. The Guildford Press, New York.
Bronfenbrenner U. (1989). “Ecological systems theory”. In, R. Vasta (Eds.), Annals of child development,6, 187- 251. Greenwich, CT: JAI.
Daniel, J., Quartz, K. H., & Oakes, J. (2019). “Teaching in community schools: Creating conditions for deeper learning”. Review of Research in Education, 43, 453-480.
Epstein, J. (1995). “School- family- community partnerships: caring for the children we share”. Phi Delta Kappan, 76 (9), 701- 712.
Epstein, J. & Sheldon, S. (2002). “Present and accounted for improving students’ attendance through family and community involvement”. The Journal of Educational Research, 95 (5), 308- 318.
Epstein, J. L., & Sanders, M. G. (2006). “Prospects for change: Preparing educators for school, Family, and community partnerships”. Peabody Journal of Education, 81(2), 81-120.
Erasmus+ project, (2021)” Building School-Wide Inclusive, Positive and Equitable Learning Environments through a Systems-Change Approach” (SWPBS).Project no 606687-EPP-1-2018-2-CY-EPPKA3-PI-POLICY, Key Action 3, Support for policy reform
Erasmus+ project, (2021) “Promoting Teachers Wellbeing through Positive Behaviour Support in Early Childhood Education (ProW)”.Project Number: 626146-EPP-1-2020-2-EL-EPPKA3-PI-POLICY.
Evans, M. P. (2013). “Educating preservice teachers for family, school, and community engagement”. Teaching Education, 24(2), 123-133.
Hoover-Dempsey, K. V., Battiato, A. C., Walker, J. M. T., Reed, R.P., DeJong, J. M. & Jones,K. P. (2001). “Parental Involvement in Homework”. Educational Psychologist, 36(3), 195-209.
Hoover- Dempsey, K. V., & Sandler, H. (1995). “Parental Involvement in children's education: Why does it make a difference?”.Teachers' College Record, 97 (2), 310- 331.
Hoover-Dempsey, K.V.,Walker,J.M.T.,Jones,K.P.,&Reed,R.P. (2002).” Teachers Involving Parents (TIP): An in-service teacher education program for enhancing parental involvement”. Teaching and Teacher Education,18, 843–867.
Greenwood, G.E., & Hickman, C.W. (1991). “Research and Practice in Parent Involvement: Implications for Teacher Education”. The Elementary School Journal, 91, 279 - 288.
Grolnick, W. S., &Slowiaczek, M. L. (1994). “Parents' involvement in children's schooling: A multidimensional conceptualization and motivational model”. Child Development, 65(1), 237–252.
Koutrouba K, Antonopoulou E, Tsitsas G, Zenakou E. (2009). “An Investigation of Greek Teachers’ Views on Parental Involvement in Education”. School Psychology International,30(3), 311-328.
Liles, R. E. (2007). “The use of feature films as teaching tools in social work education”. Journal of Teaching in Social Work, 27(3–4), 45–60.
Mapp, K., & Kuttner, P. (2013). “Partners in education: A dual capacity-building framework for family-school partnerships”. SEDL.(Aνακτήθηκεστις 3/10/2024 απόhttps://sedl.org/pubs/framework/ )
McKnight, K., Venkateswaran, N., Laird, J., Robles, J., & Shalev, T. (2016). Mindset shifts and parent teacher home visits. Berkeley, CA: RTI International.
McNeal, R. B., Jr. (1999). “Parental involvement as social capital: Differential effectiveness on science achievement, truancy, and dropping out”. Social Forces, 78(1), 117–144.
Pino-Pasternak, D. & Whitebread, D. (2010). “The role of parenting in children's self-regulated learning”. Educational Research Review, 5(3), 220-242.
Reschly, A. L., & Christenson, S. L. (2009). “Parents as essential partners for fostering students' learning outcomes”. In, R. Gilman, E. S. Huebner, & M. J. Furlong (Eds.), Handbook of positive psychology in schools, 257–272. Routledge/Taylor & Francis Group.
Robbins, S. &Godwin, L. (2014). "SWPBS in Preschool: Training, Data, and Lessons Learned" Georgia Association for Positive Behavior Support Conference, 62.(Ανακτήθηκε στις26/9/2024 https://digitalcommons.georgiasouthern.edu/gapbs/2014/2014/62)
Rutter, M., (2006). “Implications of Resilience Concepts for Scientific Understanding”. AnnalsNew York Academy of Sciences,1094, 1–12.
Ryan, B. & Adams, G. (1995). “The family- school relationships model”. In, B. Ryan, G. Adams, T. Gullotta, R. Weissberg, & R. Hampton (Eds.),The family school connection, 3- 28. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Tempel, A.B., Wagner, S.M. &McNeil, C.B. (2013).“Behavioral Parent TrainingSkills and Child Behavior: The Utility of Behavioral Descriptions and Reflections”.Child & Family Behavior Therapy,35, 25-40.
Walker, J. M. T., Shenker, S. S., & Hoover-Dempsey, K. V. (2010). “Why Do Parents Become Involved in Their Children’s Education? Implications for School Counselors”. ProfessionalSchoolCounseling, 14(1). (Ανακτήθηκεστις 26/9/2024 απόhttps://doi.org/10.1177/2156759X1001400104)
Ελληνόγλωσσες
Αναγνωστοπούλου, Μ. (2001). “Τάσεις στην έρευνα για τον αποτελεσματικό διευθυντή”. Τα Εκπαιδευτικά, 61-62, 252-262.
Βαβουράκη, Α. (2006). “Εκπαιδευτική καινοτομία και αξιοποίηση των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας στην εκπαίδευση - Επιμόρφωση εκπαιδευτικών ή αλληλεπιδραστικός επαγγελματισμός”. Στο, Γ. Μπαγάκης (επιμ.). Εκπαιδευτικές αλλαγές, η παρέμβαση του εκπαιδευτικού και του σχολείου, 389-397. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Βαλαλά, Κ. Γωνίδα, Ε., Κιοσέογλου, Γ. (2004). “Στόχοι επίτευξης μαθητών/ μαθητριών των γονέων και του σχολείου, συμμετοχή στην τάξη και επίδοση. Εφαρμογή ιεραρχικής παλινδρόμησης”. Επιστημονική επετηρίδα της ψυχολογικής Εταιρίας Βορείου Ελλάδας, 2, 339-369.
Βλαχογιάννη, Α. &Αγγέλη, Κ. (2014). “Προγράμματα ενίσχυσης γονεϊκού ρόλου”. Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Έρευνα & Θεραπεία 1(1), 41-53.
Γκότση, Α. (2018). “Η γονεϊκή εμπλοκή στην προσχολική εκπαίδευση: Απόψεις και μπειρίες νηπιαγωγών για το ρόλο τους στην ανάπτυξη της σχέσης σχολείου-οικογένειας και τις πρακτικές που προάγουν την εμπλοκή των γονέων στην εκπαιδευτική διαδικασία”. Διπλωματική εργασία, Ανοιχτό Ελληνικό Πανεπιστήμιο. (Ανακτήθηκε στις 20/9/2024 από https://apothesis.eap.gr/archive/item/147830).
Κυριάκου, Α. (2016). “Ψυχική Ανθεκτικότητα στο Σχολείο. Ψυχολογική στήριξη των παιδιών σε καταστάσεις κρίσης”. Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης, 2014(2), 498-504.
Μαστοροδήμου, Σ., Γάκη-Παπακώστα, Ε., Τσούνης. Α. (2023). “Περιβάλλοντα μάθησης και διαχείριση συγκρούσεων: Μια οικολογική προσέγγιση στο νηπιαγωγείο”. Πρακτικά Εργασιών 9ου Διεθνούς Συνεδρίου, για την Προώθηση της Εκπαιδευτικής Καινοτομίας, Λάρισα 20-22 Οκτωβρίου 2023, 624-631.
Μπρούζος, Α. (2009). Ο εκπαιδευτικός ως λειτουργός συμβουλευτικής: μια ανθρωπιστική θεώρηση της εκπαίδευσης. Αθήνα: Gutenberg.
Μυλωνάκου-Κεκέ, Η. (2009). Συνεργασία σχολείου, οικογένειας και κοινότητας: θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση ΑΕΒΕ.
Πεντέρη, Ε., Χλαπάνα, Ε., Μέλλιου, Κ., Φιλιππίδη, Α., & Μαρινάτου, Θ. (2022). Οδηγός νηπιαγωγού - Υποστηρικτικό υλικό. Πυξίδα: Θεωρητικό και Μεθοδολογικό Πλαίσιο-Πρακτικές Εφαρμογές και Διδακτικοί Σχεδιασμοί. Στο πλαίσιο της Πράξης «Αναβάθμιση των Προγραμμάτων Σπουδών και Δημιουργία Εκπαιδευτικού Υλικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» του ΙΕΠ με MIS 5035542.
Χουλιάρα-Σιδερά, Π. (2022). “Η γονεϊκή συμμετοχή/εμπλοκή για την επιτυχή μάθηση των παιδιών”. Culture - JournalofCultureinTourism, ΑrtandEducation, 2 (1), 46-55.