Σχολείο και οικογένεια: Βιωματικό εργαστήριο δεξιοτήτων επικοινωνίας για εκπαιδευτικούς

PDF
Δημοσιευμένα: Μαρ 12, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
δεξιότητες σχολείο συνεργασία επικοινωνία οικογένεια
Άννα Λυσικάτου
Σοφία Αργυρίου
Περίληψη

Η αποτελεσματική συνεργασία σχολείου και οικογένειας αποτελεί βασικό συστατικό της υγιούς κοινωνικο-συναισθηματικής ανάπτυξης των παιδιών.  Για την επίτευξη της αποτελεσματικής συνεργασίας, καταλυτικός κρίνεται ο ρόλος της επικοινωνίας. Οι δεξιότητες επικοινωνίας είναι εκείνες που βοηθούν στη διαχείριση δυσκολιών και την ομαλή συνεργασία σχολείου-οικογένειας. Τα βιωματικά εργαστήρια αποτελούν τρόπους επιμόρφωσης τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των γονέων, αλλά και των παιδιών, οι οποίοι στοχεύουν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων επικοινωνίας. Το συγκεκριμένο βιωματικό εργαστήριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς. Αρχικά, θα γίνει αναφορά στα κύρια θεωρητικά μοντέλα συνεργασίας σχολείου-οικογένειας. Στη συνέχεια θα παρουσιαστεί η έννοια της επικοινωνίας (λεκτική και μη λεκτική), οι μορφές της καθώς και η σπουδαιότητά της στην αποτελεσματική αλληλεπίδραση σχολείου και οικογένειας. Ακόμη, θα γίνει λόγος για τους βασικούς παράγοντες που την ενθαρρύνουν, αλλά, και εκείνους που την εμποδίζουν. Στη συνέχεια, θα γίνει προσπάθεια αναγνώρισης και πρακτικής εφαρμογής βασικών τεχνικών επικοινωνίας μέσα από μεθόδους, όπως ο καταιγισμός ιδεών και το παιχνίδι ρόλων, βασισμένο σε μελέτες περίπτωσης, προκειμένου να γίνει κατανοητή σε βάθος η σημασία δεξιοτήτων επικοινωνίας στο σχολικό πλαίσιο και στην αλληλεπίδραση των μελών του. Το βιωματικό εργαστήριο θα κλείσει με συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων γύρω από τις βιωματικές ασκήσεις,  με στόχο να διαφανεί η σπουδαιότητα των τεχνικών επικοινωνίας ως βάση για την αποτελεσματική αλληλεπίδραση και συνεργασία σχολείου και οικογένειας που απώτερο σκοπό έχουν την ενδυνάμωση της μαθητικής κοινότητας. Οι συμμετέχοντες θα αξιολογήσουν το εργαστήριο μέσω ερωτηματολογίου αξιολόγησης, προκειμένου να φανεί εάν αυτό ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες τους, εάν απέκτησαν παραπάνω γνώσεις γύρω από το θέμα και εάν ανακάλυψαν νέους τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας που θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν σημαντικά στο σχολικό περιβάλλον. Οι προτάσεις των συμμετεχόντων θα ληφθούν υπόψιν για το σχεδιασμό μελλοντικών αντίστοιχων βιωματικών εργαστηρίων.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ
Αναφορές
Ξενόγλωσσες
Brinia, V., Selimi, P., Dimos, A. & Kondea, A. (2022). The impact of communication on the effectiveness of educational organizations. Education Sciences, 12(3). https://doi.org/10.3390/educsci12030170
Bronfenbrenner, U. (2000). Ecological systems theory. In A. E. Kazdin (Ed.), Encyclopedia of Psychology (Vol. 3, pp. 129–133). Oxford University Press.
Cefai, C. & Cooper, P. (2010). Students without voices: the unheard accounts of secondary school students with social, emotional and behaviour difficulties. European Journal of Special Needs Education, 25(2), 183–198. https://doi.org/10.1080/08856251003658702
Chatzinikola, M. E. (2021). Active Listening as A Basic Skill of Efficient Communication Between Teachers and Parents: An Empirical Study. European Journal of Education and Pedagogy, 2(6), 8–12. https://doi.org/10.24018/ejedu.2021.2.6.186
Deslandes, R. (2019). A framework for school-family collaboration integrating some relevant factors and processes. Aula Abierta, 48(1), 11-18. https://doi.org/10.17811/rifie.48.1.2019.11-18
Epstein, J. (1995). School - family - community partnerships: Caring for the children we share. Phi Delta Kappan, 76 (9), 701- 712.
Feldman, R., Philippot, P. & Custrini, R. (1991). Social competence and nonverbal behavior. In R.S. Feldman & B. Rime (Εds.). Fundamentals of nonverbal behavior. New York: Cambridge University Press.
Glaze, A. (2014). Communication: The essence of leadership. Principal Connections, 18(2), 7-9.
Gokalp, S., Akbasli, S. & Dis, O. (2021). Communication barriers in the context of school-parents cooperation. European Journal of Educational Management, 4(1), 83-96. https://doi.org/10.12973/eujem.4.2.83
Hoover- Dempsey, K. V., & Sandler, H. (1995). Parental involvement in children's education: Why does it make a difference? Teachers' College Record, 97 (2), 310- 331.
Hoover-Dempsey, K. V., Walker, J. M. T., Jones, K. P., & Reed, R. P. (2002). Teachers Involving Parents (TIP): Results from an in-service teacher education program for enhancing parental involvement. Teaching and Teacher Education, 18(7), 843–867. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(02)00047-1
Ivey, I., Gluckstern, N. & Bradford, I. M. (1996). Συμβουλευτική μέθοδος πρακτικής προσέγγισης/μφρ. Μαρία Μαλικιώση – Λοΐζου. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Leagans, P. (1961). The communication process in rural development. New York: Cornell University.
Martinsone, B. & Žydžiūnaite, V. (2023). Teachers' contributions to the school climate and using empathy at work: implications from qualitative research in two European countries. Frontiers in Psychology, 14, 1160546. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1160546
Ozmen, F., Akuzum, C., Zincirli, M. & Selcuk, G. (2016). The communication barriers between teachers and parents in primary schools. Eurasian Journal of Educational Research, 66, 26-46. http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2016.66.2
Paccaud, A., Keller, R., Luder, R., Pastore, G. & Kunz, A. (2021). Satisfaction with the collaboration between families and schools-the parent’s view. Frontiers in Psychology, 6. Https://doi.org/10.3389/feduc.2021.646878
Patterson, M. (1983). Nonverbal Behavior: A Functional Perspective. New York: Springer-Verlag.
Phillips, J. (1993). Nonverbal Communication: An Essential Skill in the Workplace. Australian Medical Record Journal, 23(4), 132–134. https://doi.org/10.1177/183335839302300406
Rogers, C. (1983). Freedom to learn for 80s. Columbus: Charles Merrill.
Ryan, B. A., & Adams, G. R. (1998). Family relationships and children's school achievement: Data from the national longitudinal survey of children and youth. Human Resources Development Canada, Applied Research Branch. https://publications.gc.ca/collections/Collection/MP32-28-98-13E.pdf
Skinner, E., Pitzer, J. & Brule, H. (2014). “The role of emotion in engagement, coping, and the development of motivational resilience”. In P. A. Alexander, R. Pekrun, & L. Linnenbrink-Garcia (Eds), International handbook of emotions in education (pp. 331–347). Routledge.
Sun, B., Huang, X., Li, W., Ye, L. & Chen, H. (2010). Perspective taking and empathic response in High School Teachers: Examining the mediation of dispositional empathy. Psychological Development and Education, 26, 251–257.
Symeou, L., Roussounidou, E., & Michaelides, M. (2012). " I feel much more confident now to talk with parents": An evaluation of in-service training on teacher-parent communication. School Community Journal, 22(1), 65-87.
Tudge, J.R.H., Merçon-Vargas, E.A., Payir, A. (2022). Urie Bronfenbrenner’s bioecological theory: Its development, core concepts, and critical issues. In K. Adamsons, A. L. Few-Demo, C. Proulx, & K. Roy (Eds), Sourcebook of family theories and methodologies (pp. 235-254). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-92002-9_16
Weisz, E. & Zaki, J. (2018). Motivated empathy: a social neuroscience perspective. Current Opinion in Psychology, 24, 67-71. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2018.05.005
Yamauchi, L. A., Ponte, E., Ratliffe, K. T., & Traynor, K. (2017). Theoretical and conceptual frameworks used in research on family–school partnerships. The School Community Journal, 27(2), 9–34.
Yaşaroğlu, C. (2016). Cooperation and importance of school and family on values education. European Journal of Multidisciplinary Studies, 1(2), 66-71. https://doi.org/10.26417/ejms.v1i2.p66-71
Ελληνόγλωσσες
Αρχοντάκη, Ζ., & Φιλίππου, Δ. (2003). 205 βιωματικές ασκήσεις για εμψύχωση ομάδων. Αθήνα: Καστανιώτη.
Διαμαντίδου, Κ. (2014). Το βιωματικό εργαστήριο ως μέθοδος επιμόρφωσης για την ανάπτυξη δεξιοτήτων αντιμετώπισης και επικοινωνίας. Στο Παπαναούμ – Τζίκα, Ζ. και Λιακοπούλου, Μ. (επιμ.). Υποστηρίζοντας την επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών: εγχειρίδιο επιμόρφωσης. Θεσσαλονίκη: Υ.ΠΑΙ.Θ.
Μαλικιώση-Λοΐζου, Μ. (2008). Η Συμβουλευτική ψυχολογία στην εκπαίδευση: Από τη
θεωρία στην πράξη (12η εκδ). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Μπρούζος, Α. (2004). Προσωποκεντρική Συμβουλευτική. Θεωρία, Έρευνα και Εφαρμογές.
Αθήνα: Γ.Δαρδανός.
Μυλωνάκου - Κεκέ, Η. (2009). Συνεργασία σχολείου, οικογένειας και κοινότητας: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση.