Μαθητές και Μαθήτριες Ρομά με Δυσκολίες Σχολικής Μάθησης

PDF
Δημοσιευμένα: Μαρ 12, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
μαθητές Ρομά μαθησιακή επάρκεια γλωσσική σχολική επίδοση
Γαλήνη Δεμιρτζόγλου
a:1:{s:5:"el_GR";s:41:"1ο Νηπιαγωγείο Πυλαίας";}
Κωνσταντίνος Βουγιούκας
Περίληψη

Οι μαθητές Ρομά αποτελούν μία ιδιαίτερη ομάδα του μαθητικού πληθυσμού που παρουσιάζει σημαντικές γλωσσικές και πολιτισμικές διαφορές από την πλειονότητα του πληθυσμού, και σύμφωνα με την ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία εμφανίζει σε μεγάλα ποσοστά χαμηλή σχολική επίδοση καθώς και σχολική διαρροή που συνήθως αποδίδονται στα ιδιαίτερα κοινωνικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους. Σκοπός της ερευνητικής αυτής μελέτης ήταν να διερευνηθεί εάν η χαμηλή σχολική επίδοση συνδέεται και με χαμηλό επίπεδο μαθησιακής επάρκειας, δηλαδή χαμηλότερες υποκείμενες ικανότητες της σχολικής μάθησης όσον αφορά τη ρέουσα και την αποκρυσταλλωμένη γνωστική ικανότητα. Η έρευνα έγινε σε μαθητές Ε’ και Στ’ δημοτικού (Ρομά και μη Ρομά- ομάδα ελέγχου) που προέρχονταν από οικογένειες με χαμηλό κοινωνικό-οικονομικό υπόβαθρο του νομού Θεσσαλονίκης. Διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ μαθητών Ρομά και μη Ρομά τόσο στη μαθησιακή επάρκεια όσο και στη σχολική επίδοση με χαμηλότερες επιδόσεις των μαθητών Ρομά και στα δύο τεστ. Πρέπει όμως να επισημανθεί ότι και οι δύο ομάδες είχαν χαμηλές επιδόσεις σε σχέση με το αναμενόμενο για την ηλικία τους. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν την ανάγκη ενίσχυσης των παιδιών που προέρχονται από χαμηλά κοινωνικά-οικονομικά στρώματα, και ιδιαίτερα των μαθητών Ρομά οι οποίοι επιβαρύνονται και από πολιτισμικούς και γλωσσικούς παράγοντες.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Αναφορές
Ξενόγλωσση
BiroM., SmederevacS. &TovilovicS. (2009).Socioeconomic and Cultural Factors of LowScholastic Achievement of Roma Children, Belgrade, Psichologija, 2009, Vol. 42 (3),pp. 273–288.Doi:10.2298/PSI0903273B.
D'Arcy, K. (2014). Home education, school, Travellers and educational inclusion. British Journal of Sociology of Education, 35, 818–835. http://dx.doi.org/10.1080/01425692.2014.919840
Darmon N. & Drewnowski A. (2015 ). Contribution of food prices and diet cost to socioeconomic disparities in diet quality and health: a systematic review and analysis. Nutr Rev. Oct;73(10):643-60. doi: 10.1093/nutrit/nuv027.
Edgar, T. W.& Manz D. O. (2017). Exploratory Study. In Elsevier eBooks (pp. 95–130). https://doi.org/10.1016/b978-0-12-805349-2.00004-2
Erdogdu, Y.M. (2006). Relatıonships between creatıvıty, teacher behavıours and academıc success, Journal of Social Science, 5(17). pp. 95-106. Doi: 10.1016/j.sbspro.2010.03.003
Esping-Andersen G., Garfinkel I., Han W. J., Magnuson K., Wagner S. & WaldfogelJ. (2012). Child care performance in Denmark and the United States. Children and Youth Services Review, 34(3), 576-589. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2011.10.010
European Union Agency for Fundamental Rights. (2014) Education: the situation of Roma in 11 EU Member States. https://fra.europa.eu/en/publication/2014/education- situation-roma-11-eu- member-states ανάκτηση στις 5/12/2020.
European Union Agency for Fundamental Rights, (2019) Roma integration. https://fra.europa.eu/en/publication/2019/fundamental-rights-report-2019. Ανάκτηση 13/9/2024.
European Commission. (2019). Employment, Social Affairs & Inclusion.https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=751&langId=enανάκτηση 28-8-2019.
Filipovic J., Vuco J. & Djuric L. (2010) From language barriers to social capital: Serbian as the language of education for Romani children. Selected Proceedings of the 2008Second Language Research Forum, 261-275. Somerville, MA: Cascadilla Proceedings Project.
FlanaganD. P., Alfonso V. C., Sy M. C., MascoloJ. T., McDonough E. M. &Ortiz S. O. (2018). Dual discrepancy/consistency operational definition of SLD: Integrating multiple data sources and multiple data-gathering methods. In V. C. Alfonso, & D. P. Flanagan (Eds.), Essentials of specific learning disability identification (pp. 329–430). Wiley.
Georgiadis F., Nikolajevic D. & van Driel B. (2011). Evaluating a project on Roma education. Intercultural Education, 22(1), 105-113. https://doi.org/10.1080/14675986.2011.54964
HickmanC. W., Greenwood G.& MillerM. D. (1995). High school parent involvement: Relationships with achievement, grade level, SES, and gender. Journal of Research & Development in Education, 28(3), 125–134.
Herbers J.E., CutuliJ. J.,Supkoff L.M., Heistad D. (2012). Early Reading Skills and Academic Achievement Trajectories of Students Facing Poverty, Homelessness, and High Residential MobilityEducational Researcher Vol. 41 Available at: http://works.bepress.com/jj_cutuli/12/doi10.3102/0013189X12445320.
Kertesi G. &Kézdi G.(2016). "On the test score gap between Roma and non-Roma students in Hungary and its potential causes," The Economics of Transition, The European Bank for Reconstruction and Development, vol. 24(1), pages 135-162https://ideas.repec.org/a/aea/aecrev/v101y2011i3p519-25.html
Kell, H. J., Lubinski, D., & Benbow, C. P. (2013). Who rises to the top? Early indicators. Psychological Science, 24(5), 648–659. https://doi.org/10.1177/0956797612457784
Kiprianos-Kyprianos, P. & Daskalaki, Ivi&Stamelos, Georgios. (2012). Culture and the school: The degree of educational integration of Roma and Gypsies in the Peloponnese region of Greece. International Review of Education. 58: 675-699. 10.1007/s11159-012-9326-0.
Kranzler, J. H., Gilbert, K., Robert, C. R., Floyd, R. G., & Benson, N. (2019). Further examination of a critical assumption underlying the dual discrepancy/consistency approach to SLD identification. School Psychology Review, 48(3), 207–221. https://doi.org/10.17105/SPR-2018-0008.V48-3.
Kohl, G. O., Lengua, L. J., & McMahon, R. J. (2000). Parent involvement in school: Conceptualizing multiple dimensions and their relations with family and demographic risk factors. Journal of School Psychology, 38(6), 501–523. https://doi.org/10.1016/S0022-4405(00)00050-9
Macura-Milovanovic S., Munda M. &Pecek M. (2013). Roma pupils’ identification with school in Slovenia and Serbia: case studies. Educational Studies, 39 (5), 483-502. Doi:10.1080/03055698.2013.801768.
Macura-Milovanović, S. (2013). Pre-Primary Education of Roma Children in Serbia: Barriers and Possibilities. Center for Educational Policy Studies Journal. 3. 9-28. Doi:10.26529/cepsj.237.
Nag, S., Vagh, S. B., Dulay, K. M., &Snowling, M. J. (2019). Home language, school language and children's literacy attainments: A systematic review of evidence from low‐and middle‐income countries. Review of Education, 7(1), 91-150. Doi:http://dx.doi.org/10.1002/rev3.3130
Nisbett RE, Aronson J., Blair C., Dickens W., Flynn J., Halpern DF., Turkheimer E. (2012). Intelligence: new findings and theoretical developments. Am Psychol. 2012 Feb-Mar;67(2):130-59. doi: 10.1037/a0026699. Epub 2012 Jan 2. Erratum in: Am Psychol. 2012 67(2):129.
Soares, D. L., Lemos, G. C., Primi, R., & Almeida, L. S. (2015). The relationship between intelligence and academic achievement throughout middle school: The role of students' prior academic performance. Learning and Individual Differences, 41, 73–78. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2015.02.005
Stoilescu, D. &Carapanait, G. (2011). Renegotiating relations between teacher, community, and students: A case study of teaching Roma students in a Second Chance Program in Romania. European Education. 43. 55-74.
Τeodorović, J. (2011). Classroom and school factors related to student achievement: What works for students?.School Effectiveness and School Improvement. 22. 215-236. Doi:10.1080/09243453.2011.575650.
Tzouriadou, M.&Vouyoukas, C.& Anagnostopoulou, E.&Filiou, A. (2021). Teachers’ screening accuracy and language achievement for Roma students at risk for developmental disabilities: a Greek study. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism. 1-9doi:10.1080/13670050.2019.1593944.
Bonti E., (2022). Dynamic Assessment in the Assessment and Intervention of Learning Disabilities. In Learning Disabilities From Assessment to Intervention Edited by Maria Tzouriadou and Sotiria Tzivinikou. CambridgeScholarsPublishingISBN: ISBN (13): 978-1-5275-7611-7
Yen, C.-J., Konold, T. R. & McDermott, P. A. (2004). Does learning behavior augment cognitive ability as an indicator of academic achievement? Journal of School Psychology, 42(2), 157–169. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2003.12.001
Ελληνόγλωσση
Γναρδέλλης, Χ. (2022). Ανάλυση Δεδομένων με το IBM SPSS Statistics 28.0. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα.
Τζουριάδου, .., & Αναγνωστοπούλου, Ε. (2011). Παιδαγωγικά Προγράμματα για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες. Θεσσαλονίκη: Προμηθεύς.
Τζουριάδου, M.(2008). Ψυχομετρική – διαφορική αξιολόγηση παιδιών και εφήβων με μαθησιακές δυσκολίες. ΥΠΕΠΘ (ΕΠΕΑΕΚ) ΑΠΘ, Τμήμα Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης – Τμήμα Ψυχολογίας.