Χτίζοντας τις σχέσεις μεταξύ σχολείου- οικογένειας- κοινότητας. Μια πιλοτική εφαρμογή Σχολών Γονέων στην προσχολική εκπαίδευση.

PDF
Δημοσιευμένα: Μαρ 12, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
Σχολείο οικογένεια κοινότητα Σχολή Γονέων Νηπιαγωγείο
Γεωργία Πλαστήρα
a:1:{s:5:"el_GR";s:50:"76 Νηπιαγωγείο Θεσσαλονίκης";}
Ευαγγελία Οικονόμου
Γαλήνη Δεμιρτζόγλου
1ο Νηπ. Πυλαιας
Σοφία Χατζηγεωργιάδου
Βασιλεία Δερμεντζοπούλου
Σεβαστή Τσιγκούλη
Ευγενία Γεροδήμου
Ευθυμία Σώνη
Καλλιόπη Γεωργιάδου
Μαριάνα Μπουντζιούκα
Ευαγγελία Σιμήνου
Παρασκευή Σιδηροπούλου
Γεωργία Δουμάνη
Νικολέτα Καλτσούνη
Άλκηστις Μήτρου
Χριστίνα Ζητοπούλου
Αναστάσιος Πουλής
Αφροδίτη Δημοπούλου
Ιφιγένεια Σεϊσογλου
Ιωάννης Μπαβέλης
Περίληψη

Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση δράσης που υλοποιήθηκε από ένα δίκτυο 11 συνεργαζόμενων νηπιαγωγείων στη ΔΙΠΕ Αν. Θεσσαλονίκης και εντάσσεται στη θεματική “Το Σχολείο ως Κέντρο Κοινότητας”. Η οικογένεια και το σχολείο αποτελούν σημαντικούς θεσμούς στην κοινωνία, ενώ σύμφωνα με το οικολογικό-οικοσυστημικό μοντέλο, αποτελούν μέρη ενός αλληλοεπιδρώντος συστήματος υπεύθυνου για την αρμονική ανάπτυξη του παιδιού (Bronfenbrenner, 1979). Έχει καταδειχθεί ότι η γονεϊκή εμπλοκή στο σχολείο επηρεάζει την ανάπτυξη των ακαδημαϊκών δεξιοτήτων των μαθητών, τα κίνητρα και τη γενικότερη ευημερία τους (Hampden et al., 2017). Επίσης, η συμμετοχή των γονέων σε Σχολές Γονέων, ενισχύει την αυτοαποτελεσματικότητα, την επάρκεια, την ικανοποίηση, καθώς και το αίσθημα της ασφάλειάς τους στην επίτευξη του ρόλου τους (Μπρούμου κ.α., 2014). Βάσει των προηγούμενων διαπιστώσεων, υλοποιήθηκε μία δράση με στόχο την αξιοποίηση των σχολείων ως κόμβους επιμόρφωσης. Σε έξι νηπιαγωγεία της ΔΙΠΕ Αν. Θεσσαλονίκης λειτούργησαν Σχολές Γονέων με την υποστήριξη του Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού των ΕΔΥ (Ψυχολόγος και Κοινωνικός Λειτουργός). Σε κάθε μία συμμετείχαν 15-20 γονείς από τα ίδια αλλά και από συστεγαζόμενα ή όμορα νηπιαγωγεία (συνολικά 11 συνεργαζόμενα νηπιαγωγεία). Η δράση είχε διάρκεια έξι μήνες Νοέμβριος 2023 ως Μάιο 2024  και σε όλα τα νηπιαγωγεία του δικτύου οργανώθηκαν πέντε συναντήσεις. Κάποιες θεματικές ήταν κοινές, ωστόσο κάποιες διέφεραν ανταποκρινόμενες στις ανάγκες που εξέφρασαν οι γονείς σε ανιχνευτικό ερωτηματολόγιο πριν την έναρξη. Η αξιολόγηση έγινε μέσω ερωτηματολογίου με ερωτήσεις κλειστού και ανοιχτού τύπου προς τους συμμετέχοντες γονείς. Από τη θερμή αποδοχή της δράσης και τα αποτελέσματα αναδείχθηκε η δυνατότητα διαμόρφωσης διαύλων επικοινωνίας και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ σχολείου και οικογενειών, με απώτερο στόχο τη μελλοντική διεύρυνση της δράσης.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 4: ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ
Αναφορές
Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία
Brigman, G., Villares, E., Mullis, F., Webb, L. D., &White, J. F. (2021). School counselor
consultation: Skills for working effectively with parents, teachers, and other school personnel. John Wiley & Sons.
Bronfenbrenner, U. (1989). Ecological systems theory. In R. Vasta (Ed.), Annals of child
development (Vol. 6, pp. 187–249). JAI Press.
Castillo, C. B., Lynch, A. G., &Paracchini, S. (2020). Different laterality indexes are poorly
correlated with one another but consistently show the tendency of males and females to be more left- And rightlateralized, respectively. Royal Society Open Science, 7(4). https://doi.org/10.1098/rsos.191700
Crothers, L. M., Hughes, T. L., Kolbert, J. B., & Schmitt, A. J. (2020). Theory and cases in school-based consultation: A resource for school psychologists, school counselors, special educators, and other mental health professionals. Routledge.
Cusinato, M., Iannattone, S., Spoto, A., Poli, M., Moretti, C., Gatta, M., & Miscioscia, M. (2020). Stress, resilience, and well-being in Italian children and their parents during the COVID-19 pandemic. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(22), 1– 17. https://doi.org/10.3390/ijerph17228297
DeRosier, M. E., & Gilliom, M. (2006). Effectiveness of a parent training program for improving children’s social behavior. Journal of Child and Family Studies, 16(6), 660-670.
Erdem, C., & Kaya, M. (2020). A Meta-Analysis of the Effect of Parental Involvement on Students' Academic Achievement. Journal of Learning for Development, 7(3), 367-383.
Epstein, J. L., & Sheldon, S. B. (2002). Present and accounted for: Improving student
attendance through family and community involvement. The Journal of Educational Research, 95(5), 308-318.
Epstein, J. L. (1995). School/family/community partnerships: Caring for the children we share. Phi Delta Kappan, 76(9), 701–712.
Golding, K. (2000). Parent management training as an intervention to promote adequate
parenting. Clinical Child Psychology and Psychiatry, 5(3), 357-371.
Goleman, D. (2006). Emotional intelligence. Bantam Books.
Hampden-Thompson, G., & Galindo, C. (2017). School–family relationships, school satisfaction and the academic achievement of young people.Educational Review, 69(2), 248-265.https://doi.org/10.1080/00131911.2016.1207613
Kaminski, J. W., Valle, L. A., Filene, J. H., & Boyle, C. L. (2008). A meta-analytic review of
components associated with parent training program effectiveness. Journal of Abnormal Child Psychology, 36, 567-589.
Meeks, B. S., Hendrick, S. S., &Hendrick, C. (1998). Communication, love, and relationship
satisfaction. Journal of Social and Personal Relationships, 15(6), 755-773.
Mendez-Baldwin, M., & Busch-Rossnagel, N. (2003). Changes in parental sense of competence and attitudes in parents involved in a Head Start program as a result of participation in a parent education workshop.NHSA Dialog, 6(2), 331-344.https://doi.org/10.1207/s19309325nhsa0602_8
Minkin, R., & Horowitz, J.M., 2023. Parenting in America today: Gender and parenting. Pew Research Centre. https://www.pewresearch.org/social-trends/2023/01/24/genderand-parenting
Nomaguchi, K., & Milkie, M. A., 2020. Parenthood and well-being: A decade in review. Journal of marriage and the family, 82(1), 198–223. https://doi.org/10.1111/jomf.12646
Pasupathi, M., Carstensen, L. L., Levenson, R. W., & Gottman, J. M. (1999). Responsive listening in long-married couples: A psycholinguistic perspective. Journal of Nonverbal Behavior, 23(3), 173-193.
Ricco, R. B., McCollum, D. G., &Schuyten, S. (2003). College mothers' academic achievement goals as related to their children's attitudes toward learning.Social Psychology of Education, 6(4), 325-347. https://doi.org/10.1023/A:1025676605085
Roberts, C. W. (1997). Text Analysis for the Social Sciences: Methods for Drawing In-ferences
from Texts and Transcripts. Lawrence Erlbaum.
Siegel, D. J., & Bryson, T. P. (2012). The whole-brain child: 12 revolutionary strategies to nurture your child's developing mind. Delacorte Press.
Smagner, J. P., & Sullivan, M. H. (2005). Investigating the effectiveness of behavioral parent
training with involuntary clients in child welfare settings. Research on Social Work Practice, 15(6), 431-439.
Snow, J. N., Kern, R. M., &Curlette, W. L. (2001). Identifying personality traits associated with
attrition in systematic training for effective parenting groups. The Family Journal, 9(1), 102-108.
Stright, A. D., & Yeo, K. L. (2014). Maternal parenting styles, school involvement, andchildren’s school achievement and conduct in Singapore.Journal of Educational Psychology, 106(1), 301-314.https://doi.org/10.1037/a0033821
Tran,!T.,!Hoang,!A.!D.,!Nguyen,!Y.!C.,!Nguyen,!L.!C.,!Ta,!N.!T.,!Pham,!Q.!H.,!Pham,!C.!X.,!Le,!Q.!A.,!Dinh,!
V.!H.,!&! Nguyen,!T.! T.! (2020).! Toward! sustainable! learning! during!school! suspension:!
Socioeconomic,!occupational!aspirations,!and!learning!behavior!of!vietnamese!students!
during!COVID-19.! Sustainability# (Switzerland),!12(10).!
https://doi.org/10.3390/su12104195
Tran,!T.,!Hoang,!A.!D.,!Nguyen,!Y.!C.,!Nguyen,!L.!C.,!Ta,!N.!T.,!Pham,!Q.!H.,!Pham,!C.!X.,!Le,!Q.!A.,!Dinh,!
V.!H.,!&! Nguyen,!T.! T.! (2020).! Toward! sustainable! learning! during!school! suspension:!
Socioeconomic,!occupational!aspirations,!and!learning!behavior!of!vietnamese!students!
during!COVID-19.! Sustainability# (Switzerland),!12(10).!
https://doi.org/10.3390/su12104195
Tran, T., Hoang, A. D., Nguyen, Y. C., Nguyen, L. C., Ta, N. T., Pham, Q. H., ... & Nguyen, T. T. (2020). Toward sustainable learning during school suspension: Socioeconomic, occupational aspirations, and learning behavior of vietnamese students during COVID-19. Sustainability, 12(10), 4195. https://doi.org/10.3390/su12104195
Thoif, M. (2023). TinjauanYuridis Pendidikan Nonformal dalamSistem Pendidikan Nasional di Indonesia. Scopindo Media.
Weber, R. P. (1990).Basic Content Analysis (2nd ed.). Sage.
Wolfe, R. B., & Haddy, L. (2001). A qualitative examination of parents’ experiences in parent education groups. EarlyChildDevelopmentandCare, 167(1), 77-87.
Ελληνόγλωσση Βιβλιογραφία
Βαλμάς Θ., Ν. Μάνεσης& Θ. Μπαρής (2015) Η Σχολική Μονάδα ως Κοινότητα Μάθησης: Απόψεις, Αντιλήψεις, Προσδοκίες, Στερεότυπα και Δυσλειτουργίες. Στο Γ. Μπαγάκης (επιμ), Μεθοδολογία, Πολιτικές, Πρακτικές Επιμόρφωσης και Επαγγελματικής Ανάπτυξης του Εκπαιδευτικού που βασίζονται στο Σχολείο, Αθήνα: Γρηγόρης, 228-237.
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας (2021, 27 Οκτωβρίου).
Ενιαίος κανονισμός λειτουργίας των Σχολικών Δικτύων Εκπαιδευτικής Υποστήριξης (Σ.Δ.Ε.Υ.) και των Επιτροπών Διεπιστημονικής Υποστήριξης (Ε.Δ.Υ.) των σχολικών μονάδων της γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης και καθορισμός των ιδιαίτερων καθηκόντων των μελών αυτών. Αρ. Φύλλου 5009, Τεύχ. Β΄, σελ. 65187-65202.
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας (1985, 30 Σεπτεμβρίου). Δομή καιλειτουργία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και άλλες διατάξεις. Αρ. Φύλλου 167, Τεύχ. Α΄, σελ. 58.
Μουσούρου, Β. (2012). Γονεϊκή εμπλοκή ως παράμετρος σχολικής επάρκειας στο
αναδιαμορφωμένο Γενικό Πλαίσιο Σπουδών. [Διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας]. Βόλος.
Μπονίδης, Κ. (2004). Το περιεχόμενο του σχολικού βιβλίου ως αντικείμενο έρευνας. Διαχρονική εξέταση της σχετικής έρευνας και μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Μεταίχμιο.
Μπρούζος, Α. (1998). Ο εκπαιδευτικός ως λειτουργός συμβουλευτικής καιπροσανατολισμού. Λύχνος.
Μπρούμου, Μ., & Παππά, Β. (2014). Η Ομαδική Συμβουλευτική στις Σχολές Γονέων: Η Διαμόρφωση της Γονικής Ιδιότητας/του Γονικού Ρόλου. EducationSciences, 2-3, 61-75.
Μυλωνάκου-Κεκέ, Η. (2006). Σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις στην επικοινωνία σχολείου, οικογένειας και κοινότητας. Ατραπός.
Μυλωνάκου-Κεκέ, Η. (2009). Συνεργασία σχολείου, οικογένειας και κοινότητας: Θεωρητικέςπροσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές. Παπαζήσης.
Πανταζής, Σ., & Σακελλαρίου, Μ. (2005). Προσχολική παιδαγωγική: Προβληματισμοί –προτάσεις. Ατραπός.
Παπαδοπούλου, Μ., & Κανελλόπουλος, Α. (2020). Γονεϊκότητα και ψυχολογία. ΕκδόσειςΣταμούλη.
Πεντέρη, Ε., Χλαπάνα, Ε., Μέλλιου, Κ., Φιλιππίδη, Α., & Μαρινάτου, Θ. (2022). Πρόγραμμα
σπουδών για την προσχολική εκπαίδευση – Διευρυμένη εκδοχή (2η Έκδοση, 2022 ΙΕΠ). Στο πλαίσιο της Πράξης «Αναβάθμιση των Προγραμμάτων Σπουδών και Δημιουργία Εκπαιδευτικού Υλικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης». ΙΕΠ με MIS 5035542.
Στύλα, Δ., & Μιχαλοπούλου, K. (2016). Η εμπλοκή των σύγχρονων Ελληνίδων μητέρων στη σχολική εκπαίδευση των παιδιών τους. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 61, 117- 132 Διαθέσιμο στο https://ojs.lib.uom.gr/index.php/paidagogiki/article/view/8710/8762