Οι αντιλήψεις των εκπαιδευτικών για τη συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία

PDF
Δημοσιευμένα: Μαρ 12, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
Συμπερίληψη αντιλήψεις εκπαιδευτικών αναπηρία
Παναγιώτης Παβέλης
Περίληψη

Σκοπός της παρούσας εργασίας αποτελεί η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών για τη συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία. Ως πρακτική, η συμπερίληψη, στοχεύει στην εξάλειψη των αποκλεισμών και στην προώθηση της ισότητας διασφαλίζοντας ότι όλοι οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να συμμετέχουν και να συμβάλλουν ενεργά στη σχολική διαδικασία. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της δημιουργίας ενός περιβάλλοντος όπου κάθε μαθητής αισθάνεται αποδεκτός, ως ενεργό μέλος του σχολικού περιβάλλοντος. Παράλληλα η συμπερίληψη ενισχύει τη συνεργασία, την καινοτομία και τη συνοχή συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και την πρόοδο τόσο του κάθε μαθητή ξεχωριστά όσο και του συνόλου της εκπαιδευτικής κοινότητας. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος είναι επιτακτική ανάγκη να υπάρξει μια στροφή στα θεσμικά πλαίσια. Η μεταβολή αυτή, είναι σύμφωνη με τις αρχές της ανθρωπιστικής παιδαγωγικής προάγοντας ένα είδος εκπαίδευσης χωρίς αποκλεισμούς που συμβάλλει στη διαμόρφωση των ανθρώπινων αξιών και προϋποθέτει τη συνεργασία των γονέων και των εκπαιδευτικών, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την αυτονομία, την αυτοεκτίμηση και τα ίσα δικαιώματα όλων των μαθητών. Η μέθοδος που ακολουθήθηκε για την παρούσα εργασία, είναι εκείνη της βιβλιογραφικής ανασκόπησης. Συγκεκριμένα, έγινε συλλογή άρθρων έγκριτων επιστημονικών περιοδικών, με λέξεις κλειδιά όπως συμπερίληψη, εξάλειψη αποκλεισμών, inclusive education, αντιλήψεις εκπαιδευτικών και καταγραφή των αποτελεσμάτων. Τα βασικά συμπεράσματα που προέκυψαν από την έρευνα καταδεικνύουν ότι η συμπεριληπτική εκπαίδευση θεμελιώνει την ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη διασφαλίζοντας ότι όλοι οι μαθητές θα έχουν ίσες ευκαιρίες σε ένα δημοκρατικό σχολικό περιβάλλον και θα αντιμετωπίζονται δίκαια ανεξαρτήτως της αναπηρίας ή της κοινωνικής καταγωγής τους. Επίσης, προωθεί τη συνεργασία και την ομαδικότητα καθώς προτρέπει όλους τους μαθητές στην ενεργό συμμετοχή στις διαδικασίες του σχολικού περιβάλλοντος και ενθαρρύνει τη μαθητική τους φωνή. Τέλος, ενισχύει την κοινωνική συνοχή και δρα ως συνεκτικό στοιχείο της κοινωνίας του σχολείου μειώνοντας τις ανισότητες και τις διακρίσεις. Θεμελιώθηκε λοιπόν το συμπέρασμα, ότι παρόλο που ως πρακτική μπορεί να δημιουργήσει δυσκολίες για τους εκπαιδευτικούς και να απαιτεί αναδιαμόρφωση της διδακτικής τους μεθόδου, τα οφέλη τόσο για τους μαθητές με αναπηρία όσο και για εκείνους της τυπικής εκπαίδευσης, είναι σημαντικά.


Λέξεις-Κλειδιά: Συμπερίληψη, εξάλειψη των αποκλεισμών, ισότητα, αντιλήψεις εκπαιδευτικών, αναπηρία

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 12: ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΕΝΤΑΞΙΑΚΟ / ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Αναφορές
Ξενόγλωσση
Ainscow, M., Slee, R., &Best, M. (2019). Editorial: the Salamanca Statement: 25 years on. International Journal of Inclusive Education, 23(7–8), 671–676. https://doi.org/10.1080/13603116.2019.1622800
Alkahtani, Keetam. (2022). Teachers’ Knowledge and Attitudes toward Sustainable Inclusive Education for Students with Emotional and Behavioral Disorders. Children. 9. 1940. 10.3390/children9121940.
Chen, H., Evans, D. & Luu, B. (2023). Moving Towards Inclusive Education: Secondary School Teacher Attitudes Towards Universal Design for Learning in Australia. Australasian Journal of Special and Inclusive Education, 1-13. DOI: 10.1017/jsi.2023.1
Dignath, C., Rimm Kaufman, S., van Ewijk, R. & Kunter, M. (2022). Teachers’ Beliefs About Inclusive Education and Insights on What Contributes to Those Beliefs: a Meta-analytical Study. Educational Psychology Review, Vol. 34 (No4), 2609-2660. DOI: https://doi.org/10.1007/s10648-022-09695-0
Ejaz1, K., Arshad Dahar, M. & Imran Yousuf M. (2022). Academic Achievement Of Students With And Without Learning Disabilities in Inclusive Education. Journal of Positive School Psychology, Vol. 6, (No. 12), 1788-1801. Retrieved March 18, 2023, from https://journalppw.com/
Graham, L. (2020). Inclusive Education for the 21st Century Theory, policy and practice, New York: Routledge. Retrieved from https://www.google.gr/books/edition/Inclusive_Education_for_the_21st_Century/RIXxDwAAQBAJ?hl=el&gbpv=1&dq=Graham+L.,+(2020).:+Inclusive+Education+for+the+21st+Century+Theory,+policy+and+practice,+Routledge&pg=PT141&printsec=frontcover
Goodfellow, A. (2012). Looking through the learning disability lens: inclusive education and the learning disability embodiment. Children’sGeographies, Vol. 10 (No1), 67-81. DOI: https://doi.org/10.1080/14733285.2011.638179
Hodkinson, A. (2023). Key Issues in Special Educational Needs, Disability and Inclusion. SAGE Publications Limited.
Jury, M., Laurence, A., Cebe, S. &Desombre, C. (2023). Teachers' concerns about inclusive education and the links with teachers' attitudes. Frontiers in Education, Vol. 7. DOI: doi: 10.3389/feduc.2022.1065919
Kantavong, P., Sujarwanto, Rerkjaree, S. &Budiyanto. (2017). A comparative study of teacher's opinions relating to inclusive classrooms in Indonesia and Thailand. Kasetsart Journal of Social Sciences, Vol.38 (No3), 291-296. DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.kjss.2016.05.005
Le Fanu, G., Schmidt, E. &Virendrakumar, B. (2022). Inclusive education for children with visual impairments in sub-Saharan Africa: Realising the promise of the Convention on the Rights of Persons with Disabilities. International Journal of Educational Development, Vol. 91. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2022.102574
Lindner, K., Schwab, S., Emara, M. & Avramidis, E. (2023). Do teachers favor the inclusion of all students? A systematic review of primary schoolteachers' attitudes towards inclusive education. European Journal of Special Needs Education. DOI: 10.1080/08856257.2023.2172894 tps://doi.org/10.1080/08856257.2023.2172894
Mae McCabe, K. &Ruppar, A. (2023). Rural Inclusive Education for Students with Disabilities in the United States: A Narrative Review of Research. TheRuralEducator, Vol. 44, (No 1), 40-55. Retrieved March 18, 2023, from https://scholarsjunction.msstate.edu/ruraleducator/vol44/iss1/4/
Næss, K. B., Hokstad, S., Furnes, B. R., Hesjedal, E., & Østvik, J. (2024). Inclusive Education for Students With Special Education Needs in Norway. Remedial and Special Education. https://doi.org/10.1177/07419325241260750
Pearson Longman (2014). Longman Dictionary of Contemporary English 6th edition, Pearson Education
Pradhan, N. D. K. C., & Naik, N. M. S. (2024). Inclusive Education: A Foundation for Equality and Empowerment at the Elementary Stage. International Journal of Multidisciplinary Research in Arts Science and Technology, 2(2), 1–8. https://doi.org/10.61778/ijmrast.v2i2.36
Shutaleva, A., Martyushev, N., Nikonova, Z., Savchenko, I., Kukartsev, V., Tynchenko, V. &Tynchenko, Y. (2023). Sustainability of Inclusive Education in Schools and Higher Education: Teachers and Students with Special Educational Needs. Sustainability, Vol. 15 (No 4). DOI: https://doi.org/10.3390/su15043011
Uleanya, C. (2023). Reconceptualising Disabilities and Inclusivity for the Postdigital Era: Recommendations to Educational Leaders. Educational Sciences. Vol. 51 (No.1), 51. DOI: https://doi.org/10.3390/educsci13010051
Ελληνόγλωσση
ΤεγόπουλοςΦυτράκης, (1997), ΜΕΙΖΟΝελληνικόλεξικό. Αθήνα, Αρμονία.