Η γονεϊκή εμπλοκή στην σχολική ζωή ως παράγοντας γνωστικής, συναισθηματικής και κοινωνικής εξέλιξης των μαθητών. Πρόγραμμα παρέμβασης από Κοινωνικό Λειτουργό στα πλαίσια προσπάθειας ενίσχυσης της σχέσης σχολείου-οικογένειας βάσει της τυπολογίας γονεϊκής εμπλοκής της Epstein.

PDF
Δημοσιευμένα: Μαρ 12, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
γονεϊκή εμπλοκή προβλήματα συμπεριφοράς στο σχολείο τυπολογία Epstein
Μαργαρίτα Καραμανάκη
Περίληψη

Η συνύπαρξη σχολείου οικογένειας και η αλληλεπίδραση μεταξύ σχολείου και γονέων αναδεικνύεται ως ένα βασικό κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η γονεϊκή εμπλοκή αποδεδειγμένα επηρεάζει τα μαθητικά αποτελέσματα, την σχολική επίδοση και την συνολική εικόνα του παιδιού στο σχολείο ρυθμίζοντας προβλήματα συμπεριφοράς. Η οικογένεια ως πρωτογενής κοινωνικοποιητικός παράγοντας παίζει καταλυτικό ρόλο στην διαμόρφωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και σήμερα η εμπλοκή της είναι προαπαιτούμενη για την μείωση της εκδήλωσης ανεπιθύμητων συμπεριφορών. Στην παρούσα εργασία εξετάζονται οι έξι τύποι της γονεϊκής εμπλοκής της Epstein, βάσει των οποίων μπορεί να προωθηθεί η συνεργασία μεταξύ σχολείου και οικογένειας. Οι τύποι  συνθέτουν ένα μοντέλο επικαλυπτούμενων σφαιρών επιρροής. Αποδεικνύεται πως όταν τα τρία περιβάλλοντα σχολείο, οικογένεια, κοινότητα βρίσκονται σε δυναμική κίνηση μεταξύ τους και  η αλληλοκάλυψη και συσχέτιση μεταξύ τους είναι συνεχής,  τόσο περισσότερο αναπτύσσεται η συνεργασία και η επικοινωνία μεταξύ σχολείου και οικογένειας και προκύπτουν οφέλη για το παιδί. Θα παρουσιαστεί μελέτη περίπτωσης κατά την οποία θα αναδειχθούν καλές πρακτικές από σχολικό Κοινωνικό Λειτουργό με την χρήση εργαλείων προκειμένου να σχεδιαστούν αποτελεσματικά σχέδια δράσης και παρέμβασης. Τα εργαλεία αυτά ευθυγραμμίζονται με τους στόχους των σχολικών Κοινωνικών Λειτουργών και την μεθοδολογία που ακολουθούν για την ανάπτυξη του παιδιού , την ποιότητα των σχέσεων των γονέων με τους εκπαιδευτικούς και το επίπεδο αμοιβαίας εκτίμησης και υποστήριξης μεταξύ των δύο.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 4: ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ
Αναφορές
Ξενόγλωσσες
Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and
Design. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Epstein, J.L. (2001). Building Bridges of Home, School and Community: The Importance of Design. Journal of Education for Students Placed at Risk (JESPAR), 6(1-2), 161- 168.
Epstein, J.L. (2008). Improving Family and Community Involvement in Secondary Schools. The Education Digest, 9-12.
Epstein, J.L., & Salinas, K.C. (2004). Partnering with Families and Communities. Educational Leadership, 12-18.
Epstein, J.L., & Sanders, M.G. (2006). Prospects for Change: Preparing Educators for School, Family, and Community Partnerships. Peabody Journal of Education, 81(2), 81-120.
Falanga, K., & Gonida, E. Ν. (2022). Parental involvement in children’s homework: a literature review. Psychology: The Journal of the Hellenic Psychological Society, 27(2), 99–122. https://doi.org/10.12681/psy_hps.31876
Greenwood, G. E., & Hickman, C. W. (1991). Research and practice in parent involvement: Implications for teacher education. The Elementary School Journal, 91(3), 279-288.
Hoover-Dempsey, K.V., & Sandler, H.M. (1995). Parental involvement in children’s
education: Why does it make a difference? Teachers College Record, 97(2), 310- 331.
Kim, S., & Hill, N. (2015). Including Fathers in the Picture: A Meta-Analysis of Parent
Involvement and Students’ Academic Achievement. Journal of Educational Psychology, 107(4). https://doi.org/107.10.1037/edu000023
Kurtulmus, Z. (2016). Analyzing parental involvement dimensions in early childhood education. Educational Research and Reviews, 11(12), 1149-1153. https://eric.ed.gov/?id=EJ1104563
Kyriakides, L. (2005). Evaluating School Policy on Parents Working with Their Children in Class. The Journal of Educational Research, 98(5), 281 – 298.
McPherson, K. E., Kerr, S., McGee, E., Morgan, A., Cheater, F. M., McLean, J., & Egan, J. (2014). The association between social capital and mental health and behavioural problems in children and adolescents: an integrative systematic review.BMC psychology, 2, 1-16. https://link.springer.com/article/10.1186/2050-7283-2-7
Miedel, W.T., & Reynolds, A.J. (1999). Parent Involvement in Early Intervention for
Disadvantaged Children: Does it Matter? Journal of School Psychology, 37(4),
-402.
OECD. (2021, September 16). Education at a Glance 2021: OECD indicators. Educationat a Glance, σ. 474.
Pomerantz, E. M., Moorman, E. A., &Litwack, S. D. (2007). The how, whom, and why of parents’ involvement in children’s schooling: More is not necessarily better. Review of Educational Research, 77, 373-410. https://doi.org/10.3102/003465430305567
Saleebey,D. (ed) (1997). The strength’s perspective in social work practice. New York: Longman.
Turnaki, N. & Criscitiello, E. (2003) Using Peer Tutoring as a successful part of behavior management. Teaching Exceptional Children, 36(2), 22-29.
Ελληνόγλωσσες
Αυγητίδου, Σ. (2014). Οι εκπαιδευτικοί ως ερευνητές και ως στοχαζόμενοι επαγγελματίες. Αθήνα: Gutenberg.
Δήμου, Γ. Η. (2003). Απόκλιση – Στιγματισμός, Αφομοιωτική Θεωρητική Προσέγγιση των αποκλίσεων. Αθήνα: Gutenberg.
Ελευθεριάδου, Δ.(2022). Η γονεϊκή εμπλοκή στην εκπαίδευση μαθητών με μαθησιακές Δυσκολίες: η οπτική γονέων και εκπαιδευτικών με μεικτή μεθοδολογική προσέγγιση. (Διδακτορική διατριβή). Παιδαγωγικό τμήμα ειδικής αγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
Θάνος, Θ.(2011). Παράγοντες αποκλίνουσας και παραβατικής συμπεριφοράς των μαθητών στο Νηπιαγωγείο και το Δημοτικό σχολείο. Επιστήμες αγωγής, 1, 89-102.
Κατσαμά, Ε. (2024). Κοινωνική Εργασία με Ομάδες στο Σχολείο. Αθήνα: εκδ. Τόπος.
Κοτσίρας, Λ. Β. (2008). Ανήλικοι Παραβάτες. Ο ρόλος της Εκπαίδευσης και της Συμβουλευτικής Παρέμβασης. Αθήνα: Συγγραφέας.
Χρηστάκης, Κ. (2011). Προβλήματα συμπεριφοράς στη σχολική ηλικία. Εκτίμηση, πρόληψη, καταγραφή, αντιμετώπιση. Αθήνα: Διάδραση.