Συγκριτική Θεώρηση της Διαπολιτισμικής & Συμπεριληπτικής Εκπαίδευσης


Δημοσιευμένα: Μαρ 12, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
Συμπεριληπτική εκπαίδευση Διαπολιτισμική εκπαίδευση Εκπαιδευτικά Μοντέλα
Σοφία Συρμακέση
Περίληψη

Η συμπεριληπτική και διαπολιτισμική εκπαιδευτική φιλοσοφία βασίζονται στην έννοια της ισότητας, η οποία αντιτάσσεται σε οποιαδήποτε πράξη διαχωρισμού. Στη συμπεριληπτική εκπαίδευση όλα τα παιδιά έχουν το δικαίωμα στη μάθηση στο σχολείο της γειτονιάς τους. Απευθύνεται σε γονείς, εκπαιδευτικούς και μαθητές με σκοπό να ακουστούν όλες οι φωνές για μια αλλαγή στο σχολείο και όχι στους μαθητές ως άτομα. Οι εκπαιδευτικοί αλλάζουν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα και τους στόχους διδασκαλίας ώστε να απευθύνονται στις ικανότητες του κάθε μαθητή παρέχοντας ίσες ευκαιρίες στη διδασκαλία και στη μάθηση. Στα σχολεία συμπερίληψης η διαφορετικότητα καλωσορίζεται και γίνεται πηγή μάθησης μέσα σε μια διαπολιτισμική σχολική πραγματικότητα.


Επιπλέον, τα δύο εκπαιδευτικά μοντέλα είναι εναντίον της «ένταξης» των μαθητών που προτείνει το αφομοιωτικό μοντέλο. Αντίθετα, είναι υπέρ του κοινωνικού μοντέλου με ριζικές αλλαγές στο σχολικό σύστημα,  έχοντας τον μαθητή ως «κέντρο». Έτσι, με την καλλιέργεια συμπεριληπτικής κουλτούρας στα σχολεία, δηλαδή, με την δημιουργία ενός πλαισίου ασφάλειας και αλληλεγγύης, με σεβασμό στη διαφορετικότητα κάθε μορφής όπως εθνικότητας, γλώσσας ή αναπηρίας και κατάργηση διαχωρισμών, μπορεί να επιτευχθεί ο κοινός στόχος της διαπολιτισμικής και της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, ένα δημοκρατικό σχολείο για όλους.Χρειάζονται ξεκάθαρες αποφάσεις από την πολιτεία, συνεχής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και άμεση συνεργασία των σχολείων μεταξύ τους.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 12: ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΕΝΤΑΞΙΑΚΟ / ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Αναφορές
Ξενόγλωσσες
Ainscow, M., Booth, T. &Dyson, A. (2006). Improving Schools, Developing Inclusion. London Routledge.
Raasch, Α. (2007). Ενσυναισθητική Επικοινωνία. Στο J. Keast, (Επιμ.) Θρησκευτική Ετερότητα
& Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Ένα Βοήθημα για τα Σχολεία. Συμβούλιο της Ευρώπης.
Unesco (2009). Policy Guidelines on Inclusion in Education. Paris:Unesco.
Ελληνόγλωσσες
Αγγελίδης, Π. & Χατζησωτηρίου, Χ. (2013). Διαπολιτισμικός Διάλογος Στην Εκπαίδευση:
Θεωρητικές Προσεγγίσεις, Πολιτικές Πεποιθήσεις & Παιδαγωγικές Πρακτικές. Αθήνα: Διάδραση.
Ανθοπούλου, Σ.-Σ. (1999). Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού στο Α. Αθανασούλα-Ρέππα,
Σ.-Σ. Ανθοπούλου, Σ. Κατσουλάκης & Γ. Μαυρογιώργος (Επιμ.) Διοίκηση Εκπαιδευτικών Μονάδων: Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού, Τόμος Β. Πάτρα: Ε.Α.Π.
Γεροσίμου, Ε. (2013). Οι Επαγγελματικές Ανάγκες των Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας
Εκπαίδευσης για την Προαγωγή της «Συμπερίληψης» στην Κύπρο: τα Κυρίαρχα
Συστήματα αξιών. 12ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρίας Κύπρου, Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού. 196-205.
Δαμανάκης, Μ. (1998). Η Εκπαίδευση των Παλιννοστούντων & Αλλοδαπών Μαθητών στην Ελλάδα. Διαπολιτισμική προσέγγιση, Αθήνα: Gutenberg.
Ζαζάνη, Ε. (2013). Η Ρητορική της Καινοτομίας στην Εκπαίδευση & οι Προϋποθέσεις για την
Ουσιαστική Εφαρμογή της.
Ζάχος, Δ. & Χατζής, Τ. (2005). Διαπολιτισμική Εκπαίδευση & Νέα Περιβάλλοντα Μάθησης.
Επιστημονικό Βήμα, (4), 102-108.
Καρατζάς, Α. (2012). Η Διδακτική & Μαθησιακή Συμπερίληψη Όλων των Μαθητών μέσω της
Διαφοροποιημένης Διδασκαλίας ως Βασική Προϋπόθεση του Συμπεριληπτικού
Σχολείου. Σημειώσεις Εισήγησης στην Επιμορφωτική Ημερίδα.
symboulou/didaktikekaimathesiakesymperilepse
Νάνου, Α. (2012). Διαφοροποίηση & Ευελιξία σε «Ένα Σχολείο για Όλους».
www.specialeducation.gr/files4users/files/doc/A_Nanou.doc
Νικολάου, Γ. (2011). Διαπολιτισμικότητα-Διαπολιτισμική Εκπαίδευση. Πανεπιστήμιο
Ιωαννίνων-Σχολή Επιστημών Αγωγής.
Φωτίου, Π. (2013). Διαπολιτισμικότητα & Ηλεκτρονική Αδελφοποίηση Σχολείων.
Χατζησωτηρίου, Χ. (2014). Σημειώσεις Μαθήματος Συγκριτικής Παιδαγωγικής.
Χριστοδούλου, Θ. (2009). Μετανάστες &Διαπολιτισμική Εκπαίδευση στην Ελλάδα. 12ο Διεθνές Συνέδριο-Πάτρα.