Ο Ρόλος των Ψηφιακών Βοηθών στη Διαμόρφωση ενός Συμπεριληπτικού Πλαισίου για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση - Ζαχαρής Γεώργιος; Δημητριάδου Ιωάννα; Θεοδοσιάδου Σοφία; Δημητρίου Αναστασία (Συνέδρια της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Τεχνολογιών Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση, 2026)
Ο τομέας της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), και ειδικότερα η Διαλογική Τεχνητή Νοημοσύνη (ΔΤΝ) μέσω Ψηφιακών Βοηθών (ΨΒ) γνωρίζει ραγδαία ανάπτυξη, επιτρέποντας τη φυσική αλληλεπίδραση με χρήστες και εξατομικευμένες απαντήσεις. Στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (ΤΕ), οι ΨΒ αναδεικνύονται ως καινοτόμα εργαλεία που ενισχύουν την εκπαιδευτική εμπειρία, προσφέροντας συνεχή υποστήριξη στους φοιτητές. Οι σύγχρονοι φοιτητές, με αυξημένες ψηφιακές δεξιότητες, αποδέχονται θετικά την ενσωμάτωσή τους στη μαθησιακή διαδικασία. Τα ιδρύματα ΤΕ αξιοποιούν τους ΨΒ για πληθώρα λειτουργιών, όπως εγγραφή μαθημάτων, 24/7 υποστήριξη, συστάσεις και αξιολογήσεις. Παράλληλα, αναγνωρίζεται η σημασία της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση, με τους ΨΒ να αναδεικνύονται σε χρήσιμα εργαλεία για την υποστήριξη Φοιτητών με Αναπηρία (ΦμΑ). Μέσω τεχνικών μηχανικής μάθησης, οι ΨΒ μπορούν να προσαρμόζονται στις ιδιαίτερες ανάγκες των ΦμΑ, προάγοντας την προσβασιμότητα και τη συμπερίληψη. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο ρόλο διαδραματίζουν οι θεσμικές δομές υποστήριξης, όπως η Επιτροπή Στήριξης Φοιτητών με Αναπηρία του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης της Παιδαγωγικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Οι ανάγκες που ανακύπτουν από τη δράση της επιτροπής καταδεικνύουν την σημασία ανάπτυξης ΨΒ, οι οποίοι θα μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά στην καθοδήγηση και την ακαδημαϊκή ενδυνάμωση των ΦμΑ. Η παρούσα εργασία εξετάζει τον ρόλο των ΨΒ στη διαμόρφωση ενός προσβάσιμου και παιδαγωγικά υποστηρικτικού περιβάλλοντος στην ΤΕ, ενισχύοντας την ισότιμη συμμετοχή των ΦμΑ στην εκπαιδευτική διαδικασία. Παράλληλα, εξετάζει τις αρχές σχεδιασμού και υλοποίησης ενός ΨΒ που στοχεύει στην προώθηση της συμπερίληψης στην ΤΕ.